Ứng dụng công nghệ bản sao số trong giao thông đô thị thông minh

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS. TS Phan Cao Thọ, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển Đô thị thành phố Đà Nẵng, chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu, xây dựng hệ thống hỗ trợ quản lý giao thông đô thị thông minh sử dụng công nghệ bản sao số” cho biết, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý các cơ sở dữ liệu về lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật và phát triển đô thị trên thế giới không còn là một khái niệm mới. Một số nơi trên thế giới đã ứng dụng triệt để công nghệ để quản lý dữ liệu đô thị, tạo ra “bản sao số - Digital Twin” của thế giới thực.

Việc sử dụng công nghệ và dữ liệu để tạo nên một "bản sao số” trong thế giới số cho một thành phố hoàn chỉnh được chọn là một trong 10 xu hướng công nghệ chiến lược hàng đầu trong vài năm gần đây.

Mục tiêu chính của đề tài là ứng dụng các công nghệ mới như AI, Big Data, IoT và đặc biệt là công nghệ bản sao số Digital Twin (DT) để phát triển hệ thống hỗ trợ số hóa hạ tầng theo dõi, giám sát phương tiện tham gia giao thông cho đô thị thông minh. Xây dựng được hệ thống thu nhận và xử lý dữ liệu từ nhiều nguồn, hỗ trợ điều hành, giám sát, quản lý giao thông đô thị thông minh; phục vụ cho các cơ quan quản lý, tổ chức, doanh nghiệp và người tham gia giao thông, từ đó triển khai thử nghiệm thành công tại một số đô thị điển hình.

“Việc nghiên cứu thành công và ứng dụng kết quả đề tài sẽ giúp chuẩn bị đầy đủ hạ tầng dữ liệu đồng bộ để sẵn sàng cho kế hoạch triển khai xây dựng đô thị thông minh, góp phần mang lại hiệu quả về kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường cho các đô thị nói chung, phát triển xanh và bền vững”, PGS. TS Phan Cao Thọ chia sẻ.

Tại Đà Nẵng, tốc độ tăng trưởng phương tiện cơ giới cá nhân được dự báo ngày càng cao. Ô tô tăng bình quân 12%/năm, xe máy 10.5%/năm.

Thành phố đã triển khai hệ thống điều khiển tín hiệu đèn cho 146 nút giao thông phức tạp, có mật độ lưu lượng giao thông cao, trong đó 62 nút được kết nối về Trung tâm điều hành đèn tín hiệu giao thông và vận tải công cộng. Triển khai hệ thống giám sát giao thông bằng camera thông minh và hỗ trợ ra quyết định xử phạt vi phạm giao thông qua hình ảnh. Xây dựng, vận hành hệ thống quản lý bằng thiết bị giám sát hành trình. Lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho 160 xe buýt (100%), 1.700 xe taxi (100%), cho toàn bộ xe tải, xe khách, xe container của doanh nghiệp vận tải.

Tuy nhiên, hiện nay khung kiến trúc, tiêu chuẩn hệ thống giao thông thông minh (ITS) còn rất chung, chưa cụ thể, rõ ràng cho từng lĩnh vực. Một vài dự án được triển khai nhưng chưa được đánh giá chính xác tính hiệu quả. Các hoạt động ứng dụng CNTT không đồng bộ trên các nguyên tắc, chưa có tiêu chuẩn dẫn tới khó kế thừa, liên kết và chia sẻ. Thông tin, dữ liệu được quản lý rời rạc, không thống nhất, mất thời gian tổng hợp khi phát sinh yêu cầu.

Bản sao số của đô thị là mô hình số của đô thị được tạo ra bằng cách sử dụng dữ liệu thời gian thực, công nghệ mô phỏng và các hệ thống phân tích để tái hiện cấu trúc vật lý của đô thị và các quá trình diễn ra trong đô thị. Digital Twin sẽ giúp quản lý hiệu quả và tối ưu hoá các nguồn tài nguyên.

Trong đó, Digital Twin giao thông sẽ giúp tái hiện hình ảnh của hạ tầng kỹ thuật, của các dòng phương tiện di chuyển theo thời gian (gần) thực, góp phần tối ưu công tác quản lý – khai thác hạ tầng và quản lý dòng phương tiện (điều khiển và kiểm soát giao thông). Các thuật toán học sâu được sử dụng để nhận dạng xe cộ và bộ hành, xác định tốc độ, ước lượng hướng rẽ, nhận dạng ùn tắc cũng như kiểm soát va chạm trong các điều kiện khác nhau.

Kết quả đề tài “Nghiên cứu, xây dựng hệ thống hỗ trợ quản lý giao thông đô thị thông minh sử dụng công nghệ bản sao số” sẽ là tiền đề để phát triển bản sao đô thị thông minh toàn diện, đô thị ảo (Metaverse City), phục vụ hiệu quả cho cả người dân và công tác quản lý đô thị thông minh, phát triển chính phủ số.

NGÔ HUYỀN