Việt Nam đang bước vào thập kỷ bứt phá về logistics

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 2229 về Chiến lược phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến 2050 là dấu mốc quan trọng của ngành logistics Việt Nam khi lần đầu tiên, ngành này có chiến lược, kế hoạch cụ thể để định hướng phát triển trong thời gian tới.

Ông cho rằng, quyết định này đặt ra những mục tiêu cụ thể hướng tới cho ngành dịch vụ logistics đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, ngành logistics tập trung vào 7 nhóm giải pháp: Hoàn thiện thể chế pháp luật; đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng hiện đại; thúc đẩy các liên kết vùng; xây dựng nguồn hàng, phát triển thị trường; đẩy mạnh nghiên cứu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với khu vực miền Trung, đây là địa bàn có vị trí chiến lược là kết nối hành lang Bắc Nam trong cả nước, và hành lang kinh tế Đông – Tây kết nối với các nước bạn Lào, Thái Lan, Myanmar. Miền Trung có các cảng biển, sân bay, đặc biệt là được thiết lập một khu vực thương mại tự do đầu tiên tại Đà Nẵng.

Ông Hải cho biết, để miền Trung trở thành một cực phát triển logistics và Đà Nẵng là trung tâm logistics miền Trung theo Quyết định 2229, cần đẩy nhanh triển khai Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Bên cạnh đó, hình thành trục liên kết miền Trung.

“Có thể thông qua việc thành lập Ban điều hành chung liên kết logistics vùng miền Trung; xây dựng logistics liên vùng thống nhất, tạo thuận lợi cho hàng hóa trung chuyển”, ông Hải nói.

Cùng với đó, cần có sự quyết tâm của Chính phủ các nước trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây để "hồi sinh" tuyến hành lang này thông qua việc kêu gọi các doanh nghiệp, trước hết là doanh nghiệp Việt Nam, tăng cường đầu tư vào khu vực miền Trung để tạo luồng hàng cho tuyến đường.

Ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cho rằng, nước ta đang bước vào một “sân chơi mới”, đòi hỏi một hạ tầng logistics tương xứng cả về quy mô, chất lượng lẫn mức độ hội nhập quốc tế.

Ông Khoa cũng đề xuất đến Thủ tướng Chính phủ công nhận ngày 6-5 hàng năm là “Ngày logistics Việt Nam” nhằm tôn vinh lịch sử 80 năm phát triển ngành dịch vụ logistics.

“Đây sẽ là một điểm nhấn truyền thông, giáo dục truyền thống hằng năm cho cộng đồng doanh nghiệp và địa phương, kết nối dòng chảy lịch sử từ huyết mạch quốc tế của kháng chiến đến huyết mạch kết nối các đầu tàu kinh tế ra khơi, hội nhập thế giới”, ông Khoa chia sẻ.

Tiến sĩ Thomas Sim, Chủ tịch Liên đoàn Quốc tế các Hiệp hội Giao nhận (FIATA) đánh giá Việt Nam đang đi đúng hướng trong việc chuẩn hóa dữ liệu, phát triển cảng thông minh và logistics xanh, những trụ cột quan trọng của chuỗi cung ứng toàn cầu trong thập kỷ tới.

"Việt Nam đang tiến rất nhanh. Những cải cách và tốc độ chuyển đổi số của Việt Nam khiến quốc tế thực sự ấn tượng, đặc biệt trong phát triển hạ tầng và tự động hóa logistics”, ông Thomas Sim nói.

Ông cũng chỉ rõ những xu hướng sẽ định hình logistics thế giới, bao gồm số hóa toàn diện, vận tải đa phương thức, thương mại điện tử xuyên biên giới, sử dụng năng lượng sạch và đào tạo lực lượng lao động logistics thế hệ mới.

Theo ông, Việt Nam hội tụ đầy đủ điều kiện để đón đầu tất cả các xu hướng này, nhất là trong bối cảnh dịch chuyển chuỗi cung ứng đang đặt châu Á – Thái Bình Dương vào trung tâm của thương mại toàn cầu.

Chủ tịch FIATA Thomas Sim nhận định, việc phát triển các khu thương mại và khu công nghiệp logistics thế hệ mới đang trở thành yêu cầu cấp thiết để đón đầu xu hướng dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại Đà Nẵng, mô hình Khu thương mại tự do theo quy hoạch, cùng với trung tâm logistics liên vùng và kế hoạch mở rộng Sân bay Chu Lai, được kỳ vọng sẽ tạo ra hệ sinh thái hạ tầng đủ tầm để thu hút các ngành sản xuất giá trị cao, các trung tâm phân phối khu vực, trung tâm hoàn tất đơn hàng thương mại điện tử xuyên biên giới và dòng vốn đầu tư near-shoring đang dịch chuyển mạnh mẽ.

“Đây là thời điểm vàng để Việt Nam kiến tạo thế hệ hạ tầng logistics mới, hiện đại, đồng bộ và có khả năng cạnh tranh khu vực nhằm nắm bắt cơ hội, nâng vị thế quốc gia trong bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu”, Chủ tịch FIATA Thomas Sim chia sẻ.

Ông Sakhone Sakhone Philangam, Chủ tịch Hiệp hội Giao nhận và vận tải Lào (LIFTA) nhấn mạnh, Lào coi việc mở rộng liên kết ra biển thông qua các cảng của Việt Nam là ưu tiên chiến lược.

Các dự án kết nối cảng Vũng Áng và các trung tâm logistics tại miền Trung Việt Nam được xem là động lực quan trọng để khai thông Hành lang Kinh tế Đông – Tây, mở ra tuyến kết nối thương mại ngắn nhất từ Myanmar, Thái Lan, Lào, Việt Nam ra Biển Đông. Đây là yếu tố then chốt giúp Lào gia tăng khả năng cạnh tranh, đồng thời mang lại lợi ích thiết thực cho toàn bộ khu vực.

Ông Suh Jae Myung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam bày tỏ kỳ vọng lớn vào Đà Nẵng. Theo ông, Đà Nẵng hiện là một trong những địa phương có mối liên kết sâu rộng và năng động nhất với thị trường Hàn Quốc thông qua du lịch, thương mại, đầu tư và nhiều lĩnh vực hợp tác khác.

Sự hiện diện mạnh mẽ của doanh nghiệp Hàn Quốc tại đây đã tạo nên một hệ sinh thái giao thương sôi động, góp phần thúc đẩy hoạt động logistics và dịch vụ hỗ trợ chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về hạ tầng so với các đô thị lớn như Hà Nội hay TP. Hồ Chí Minh. Thành phố được quy hoạch bài bản từ sớm, hệ thống giao thông, đô thị, quản lý được xây dựng đồng bộ, hiện đại, tạo nên môi trường vận hành thuận lợi cho doanh nghiệp và là nền tảng quan trọng để phát triển các trung tâm logistics, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao.

THANH HẢI - MAI QUANG