Chủ động phòng ngừa cháy tàu cá - giữ bình yên trên những âu thuyền

Điểm đáng lo ngại là phần lớn các vụ cháy tàu cá đều diễn biến rất nhanh. Khi phương tiện neo đậu san sát nhau tại âu thuyền, chỉ cần một điểm phát lửa nhỏ cũng có thể nhanh chóng lan sang hàng chục tàu khác. Không gian chật hẹp, vật liệu trên tàu chủ yếu là gỗ, nhựa, nhiên liệu, dầu nhớt cùng điều kiện gió lớn khiến việc khống chế đám cháy trở nên vô cùng khó khăn. Vì vậy, thiệt hại thường không dừng lại ở một phương tiện mà có thể lan rộng thành những vụ cháy lớn, để lại hậu quả nặng nề về kinh tế và xã hội.

Đà Nẵng hiện có hai âu thuyền lớn là Thọ Quang và Hồng Triều và cảng cá Tam Quang xã Núi Thành nơi hàng nghìn tàu cá của thành phố và nhiều tỉnh, thành miền Trung thường xuyên neo đậu. Mật độ phương tiện dày đặc, hoạt động sửa chữa, hàn cắt kim loại, đấu nối điện, sạc ắc quy, đun nấu trên tàu diễn ra thường xuyên đã tạo nên nhiều yếu tố tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình sử dụng điện, bất cẩn khi hàn cắt hoặc một thiết bị điện xuống cấp cũng có thể trở thành nguyên nhân khởi phát đám cháy.

Qua thực tế kiểm tra của lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, vẫn còn không ít tàu cá tồn tại những vi phạm đáng lo ngại. Hệ thống điện được đấu nối tạm bợ, dây dẫn chằng chịt; bình chữa cháy được trang bị nhưng hết hạn hoặc hư hỏng; nhiều chủ tàu cố định bình chữa cháy quá chắc khiến việc tiếp cận khi xảy ra sự cố gặp nhiều khó khăn. Đáng chú ý, không ít ngư dân dù đã được trang bị phương tiện chữa cháy nhưng lại chưa thành thạo kỹ năng sử dụng, dẫn đến lúng túng khi xử lý tình huống khẩn cấp.

Thực tế đó cho thấy, đầu tư trang thiết bị là cần thiết nhưng chưa đủ. Điều quan trọng hơn là mỗi ngư dân phải được hướng dẫn, thực hành thường xuyên để hình thành kỹ năng phản ứng nhanh khi có sự cố. Một bình chữa cháy đặt đúng vị trí, dễ lấy, còn hạn sử dụng và được sử dụng thành thạo có thể quyết định việc khống chế đám cháy ngay từ những phút đầu tiên, tránh hậu quả lan rộng.

Nhận diện rõ nguy cơ, thời gian qua, Đội Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên sông thuộc Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an thành phố đã duy trì thường xuyên công tác kiểm tra, tuyên truyền, hướng dẫn và nhắc nhở ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy. Nội dung kiểm tra không chỉ tập trung vào điều kiện an toàn của hệ thống điện, thiết bị sinh nhiệt, phương tiện chữa cháy mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân cách sử dụng bình chữa cháy, máy bơm, xử lý các tình huống cháy trên tàu, nhất là trong quá trình sửa chữa, hàn cắt hoặc bảo dưỡng phương tiện.

Cùng với đó, Ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá cũng từng bước đầu tư hệ thống báo cháy, camera giám sát tại khu vực cầu cảng, tăng cường trực theo dõi, kịp thời phát hiện và xử lý khi có dấu hiệu bất thường. Đây là những giải pháp cần thiết nhằm nâng cao khả năng cảnh báo sớm, rút ngắn thời gian phát hiện và tổ chức chữa cháy ngay từ giai đoạn ban đầu.

Tuy nhiên, mọi giải pháp kỹ thuật hay sự vào cuộc của lực lượng chức năng sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu ý thức tự giác của mỗi chủ tàu và ngư dân. Mỗi lần kiểm tra hệ thống điện trước khi rời tàu, mỗi thao tác khóa nguồn ắc quy, mỗi bình chữa cháy được bảo dưỡng đúng quy định hay mỗi lần dọn sạch mùn gỗ sau khi hàn cắt đều là những hành động nhỏ nhưng có ý nghĩa quyết định trong việc ngăn chặn nguy cơ hỏa hoạn.

Phòng cháy luôn hiệu quả hơn chữa cháy. Đối với tàu cá, điều đó càng đúng bởi khi ngọn lửa đã bùng phát giữa hàng trăm phương tiện neo đậu sát nhau thì việc khống chế sẽ vô cùng khó khăn, còn thiệt hại thường không thể bù đắp. Bài học từ những vụ cháy tàu cá trên cả nước là lời cảnh tỉnh để mỗi địa phương, mỗi đơn vị quản lý và đặc biệt là mỗi ngư dân không được chủ quan, lơ là trước nguy cơ hỏa hoạn.

Xây dựng môi trường an toàn tại các âu thuyền, cảng cá không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ hay cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm chung của cả cộng đồng ngư dân. Chỉ khi mỗi con tàu thực sự là một “pháo đài an toàn phòng cháy”, mỗi ngư dân là một “chiến sĩ phòng cháy” ngay trên phương tiện của mình thì mới có thể hạn chế thấp nhất những vụ hỏa hoạn đáng tiếc, bảo vệ tài sản, giữ gìn sinh kế và góp phần phát triển bền vững nghề khai thác thủy sản.

ĐỨC LÂM - ĐĂNG KHÔI