Đà Nẵng hướng tới trung tâm đào tạo chất lượng cao của khu vực

Giáo dục đi trước mở đường

Trong xu thế phát triển hiện nay, chất lượng nguồn nhân lực ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Nếu trước đây giáo dục chủ yếu được nhìn nhận là lĩnh vực nâng cao dân trí và đào tạo lao động thì nay được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, trực tiếp tạo nền tảng cho khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Đây cũng là điểm cốt lõi trong tư duy mới mà Nghị quyết số 71-NQ/TW xác lập.

Đối với Đà Nẵng, định hướng này càng có ý nghĩa khi thành phố đang tập trung xây dựng các động lực tăng trưởng mới như Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do, Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, cùng các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, công nghệ số và kinh tế số…

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, điều kiện tiên quyết là phải xây dựng được nguồn nhân lực có trình độ cao, tư duy đổi mới và khả năng làm chủ công nghệ.

Cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW, Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chương trình hành động số 29, xác định giáo dục và đào tạo là một trong những động lực phát triển mới của thành phố.

Theo đó, Đà Nẵng không tiếp cận giáo dục theo từng cấp học riêng lẻ mà xây dựng một lộ trình phát triển xuyên suốt từ giáo dục mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, đại học và nghiên cứu khoa học, hướng tới mục tiêu chung là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Giáo dục phổ thông được định hướng chuyển mạnh từ phát triển về quy mô sang nâng cao chất lượng, lấy chuyển đổi số, đổi mới phương pháp dạy học và hội nhập chuẩn quốc tế làm nền tảng. Đích đến là xây dựng môi trường học tập hiện đại, nơi học sinh được bồi dưỡng tư duy sáng tạo, năng lực số và khả năng thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

Cùng với đó, Đà Nẵng tiếp tục đầu tư cho giáo dục từ “gốc”, đặt mục tiêu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non chất lượng cao cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi và duy trì vững chắc giáo dục bắt buộc đến hết THCS. Đây được xem là bước chuẩn bị lâu dài nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngay từ những giai đoạn đầu của quá trình phát triển con người.

Thành phố cũng tập trung phát triển hệ thống trường chất lượng cao, trường chuyên gắn với đào tạo nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo đó, các trường chuyên sẽ chuyển từ mục tiêu bồi dưỡng học sinh giỏi sang phát hiện, bồi dưỡng nhân tài; khuyến khích nghiên cứu khoa học, phát triển tư duy sáng tạo và năng lực hội nhập quốc tế. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Theo bà Lê Thị Bích Thuận, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cùng với đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng dạy học, ngành giáo dục thành phố đang đẩy mạnh hợp tác với các cơ sở giáo dục, trường đại học và viện nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước; tạo điều kiện để giáo viên tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế được trao đổi chuyên môn, tiếp cận những mô hình đào tạo tiên tiến.

Thành phố cũng định hướng thu hút đầu tư vào các cơ sở giáo dục quốc tế chất lượng cao, từng bước đăng cai các kỳ thi, diễn đàn và hội thảo giáo dục quốc tế, qua đó nâng cao vị thế của Đà Nẵng trên bản đồ giáo dục khu vực.

Hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục

Nếu giáo dục phổ thông đặt nền móng cho nguồn nhân lực thì giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp là nơi chuyển hóa tri thức thành năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Nghị quyết số 71-NQ/TW và Chương trình hành động số 29 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng đều xác định yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, gắn giáo dục với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhu cầu phát triển của thành phố. Trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, tự động hóa và chuyển đổi số...

Tại Đại học Đà Nẵng, định hướng phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu đang được triển khai cùng với việc nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học và phát triển nguồn nhân lực trình độ cao. Nhiều chương trình đào tạo được xây dựng theo chuẩn quốc tế, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Trong đó, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng là đơn vị tiên phong mở chuyên ngành Vi điện tử - Thiết kế vi mạch. Nhà trường cũng được lựa chọn tham gia Đề án phát triển trung tâm đào tạo xuất sắc về trí tuệ nhân tạo và công nghiệp bán dẫn; đồng thời hợp tác với nhiều doanh nghiệp công nghệ để xây dựng phòng thí nghiệm hiện đại, đưa các bộ công cụ thiết kế chip bản quyền như Cadence và Synopsys vào giảng dạy, nghiên cứu.

Song song với việc đổi mới chương trình đào tạo, mối liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp ngày càng được mở rộng. Doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp mà còn tham gia vào hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo kỹ năng nghề.

Sự gắn kết này giúp sinh viên tiếp cận sớm môi trường sản xuất, công nghệ và quy trình làm việc thực tế, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo cập nhật chương trình sát hơn với yêu cầu của thị trường lao động.

Từ những chuyển động đó, hệ thống giáo dục đại học của Đà Nẵng đang từng bước hình thành mối liên kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp. Đây là cơ sở để thành phố chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghệ chiến lược; tạo lợi thế cạnh tranh trong quá trình xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của khu vực miền Trung.

Tinh thần "học đi đôi với hành" cũng đang được hiện thực hóa tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Theo kỹ sư Trần Quang Hậu, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Miền Trung, nhà trường đẩy mạnh mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, trong đó thời lượng thực hành chiếm hơn 70% chương trình học.

Sinh viên được tham gia thực tập tại doanh nghiệp, các dự án cộng đồng và tiếp cận môi trường làm việc ngay từ khi còn trên ghế nhà trường. Việc học gắn với thực tiễn giúp người học rèn luyện kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

Từ giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp đến giáo dục đại học, Đà Nẵng đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục theo hướng liên thông, hiện đại và gắn chặt với nhu cầu phát triển.

Mỗi cấp học đảm nhận một vai trò nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo đang tạo nên chuỗi đào tạo liên tục, giúp tri thức được chuyển hóa thành năng lực lao động, năng lực sáng tạo và giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Với Đà Nẵng, quá trình đổi mới giáo dục đang gắn chặt với yêu cầu phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự gắn kết giữa nhà trường, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp sẽ rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, từng bước hình thành nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố.

QUANG HÀ - NGUYỆT ÁNH