Khẳng định thương hiệu Yến sào Cù Lao Chàm - Hội An

Sản vật quý từ vùng biển đảo

Trong quá khứ, yến sào Cù Lao Chàm từng là sản vật quý tại thương cảng Hội An, được nhiều thương nhân nước ngoài ưa chuộng. Nguồn lợi từ yến sào góp phần tạo nên sự phồn thịnh của thương cảng Hội An trong giai đoạn hưng thịnh.

Yến sào Cù Lao Chàm - Hội An được khai thác từ tổ của loài chim yến hàng (Aerodramus fuciphagus), trong đó phân loài Aerodramus fuciphagus germani được đánh giá có giá trị kinh tế cao. Chim yến hiện sinh sống và làm tổ tại 9 hang yến thuộc các đảo Hòn Lao, Hòn Tai và Hòn Khô. Các hang yến nằm trên vách đá dựng đứng, sóng lớn quanh năm nên nghề khai thác đòi hỏi người thợ có sức khỏe, kỹ năng và kinh nghiệm lâu năm.

Hoạt động khai thác yến được thực hiện theo hai vụ chính trong năm nhằm bảo đảm quá trình sinh trưởng tự nhiên của đàn chim. Vụ thứ nhất diễn ra từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, khi chim yến đã đẻ đủ hai trứng; vụ thứ hai từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9, thời điểm chim non rời tổ.

Trong quá trình khai thác, thợ yến phải tránh làm dập vỡ tổ hoặc ảnh hưởng đến trứng yến. Sau mỗi đợt thu hoạch kéo dài khoảng 4 - 5 ngày, các hang yến được kiểm tra và loại bỏ những yếu tố có thể ảnh hưởng đến môi trường sống của chim yến. Sản phẩm sau khi khai thác được vận chuyển vào đất liền và bảo quản tại kho chuyên dụng nhằm giữ độ ẩm tự nhiên của tổ yến.

Yến sào tiếp tục được sơ chế thủ công bằng cách loại bỏ lông chim, tạp chất, sau đó kiểm tra, phân loại và đưa vào kho lạnh hút ẩm từ 10 - 15 ngày trước khi tiêu thụ. Nhờ quy trình khai thác và sơ chế nghiêm ngặt, yến sào Cù Lao Chàm được người tiêu dùng đánh giá cao bởi sợi yến dày, tổ đẹp và giữ được độ dai đặc trưng khi chưng nấu.

Hiện nay, cùng với nhu cầu sử dụng thực phẩm cao cấp và chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, giá trị kinh tế của yến sào Cù Lao Chàm ngày càng được nâng cao. Các dòng sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm - Hội An” như yến quang, yến thiên và yến bài có giá dao động từ gần 100 triệu đến gần 180 triệu đồng/kg.

Khẳng định thương hiệu bằng chỉ dẫn địa lý

Thực tế trên thị trường hiện nay, tình trạng hàng giả, hàng nhái và việc sử dụng tên gọi “yến sào Cù Lao Chàm - Hội An” không đúng nguồn gốc xuất xứ vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm và quyền lợi người tiêu dùng. Vì vậy, việc xây dựng, quản lý và bảo hộ thương hiệu được địa phương đặc biệt chú trọng nhằm bảo vệ giá trị của sản phẩm đặc sản này.

Ngày 23-11-2020, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý “Cù Lao Chàm - Hội An” cho sản phẩm yến sào địa phương.

Việc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý giúp kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, bảo vệ uy tín sản phẩm và tạo thêm cơ sở pháp lý trong quản lý thương hiệu. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để nâng cao giá trị thương mại, tăng sức cạnh tranh của yến sào Cù Lao Chàm trên thị trường.

Cùng với giá trị kinh tế, nghề khai thác yến còn mang ý nghĩa văn hóa đối với cư dân Cù Lao Chàm. Nhiều gia đình gắn bó với nghề qua nhiều thế hệ, xem đây là một phần của đời sống biển đảo.

Theo Ban Quản lý và Khai thác Yến Cù Lao Chàm Hội An, việc phát huy hiệu quả chỉ dẫn địa lý sẽ đi cùng với các giải pháp bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, duy trì đàn chim yến và quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác. Đơn vị cũng tăng cường kiểm soát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường nhằm đảm bảo uy tín cho thương hiệu yến sào Cù Lao Chàm - Hội An.

Với lịch sử lâu đời, chất lượng đặc trưng và giá trị kinh tế cao, yến sào Cù Lao Chàm - Hội An đang dần khẳng định vị thế của một đặc sản mang thương hiệu quốc gia. Chỉ dẫn địa lý được xem là nền tảng quan trọng để sản phẩm mở rộng thị trường, đồng thời góp phần gìn giữ nghề khai thác yến truyền thống của cư dân vùng biển Hội An.

ĐÌNH NGUYÊN