Tập trung giải quyết căn cơ tình trạng thừa, thiếu giáo viên

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, muốn có một nền giáo dục tốt, trước hết phải có đội ngũ nhà giáo tốt. Mặc dù công tác đào tạo sư phạm đã được quan tâm, đầu tư trong nhiều năm qua, tình trạng thiếu giáo viên vẫn là vấn đề cấp thiết; tại nhiều địa phương còn xảy ra tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu” cục bộ giữa các môn học, cấp học.

Theo Phó Thủ tướng, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội đều đặt ra yêu cầu bảo đảm đủ số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giáo viên, đồng thời tăng tính chủ động, linh hoạt trong tuyển dụng, điều động. Hiện cả nước vẫn thiếu nhiều giáo viên, nhất là ở một số môn như Tiếng Anh, Tin học, Nghệ thuật, trong khi một số môn khác lại thừa cục bộ tại một số địa phương.

Phó Thủ tướng lưu ý, thực tế Nhà nước dành nguồn lực lớn cho đào tạo sư phạm nhưng vẫn có sinh viên tốt nghiệp không tìm được việc làm đúng chuyên môn, trong khi nhiều địa phương thiếu giáo viên. Do đó, cần đánh giá thực chất nhu cầu sử dụng, kết quả đào tạo và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực sư phạm, bảo đảm gắn đào tạo với nhu cầu tuyển dụng.

Khẳng định các cơ sở đào tạo sư phạm giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành đội ngũ nhà giáo, Phó Thủ tướng cho rằng chất lượng đầu vào được cải thiện mới chỉ là một phần, chất lượng đào tạo mới là yếu tố quyết định. Giáo viên trong giai đoạn mới không chỉ vững chuyên môn, nghiệp vụ mà còn phải làm chủ công nghệ, thích ứng linh hoạt với yêu cầu đổi mới giáo dục.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, các địa phương chuyển mạnh từ nhận diện thực trạng sang triển khai các giải pháp cụ thể, quyết liệt, xử lý dứt điểm tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, bảo đảm đủ giáo viên đáp ứng yêu cầu dạy học theo chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Có giải pháp căn cơ để phát triển các cơ sở đào tạo sư phạm, nâng cao chất lượng đào tạo gắn với nhu cầu thực tế và yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông. Chương trình đào tạo giáo viên phải được rà soát, điều chỉnh để thích ứng với chuyển đổi số, sự phát triển nhanh của công nghệ và trí tuệ nhân tạo; qua đó xây dựng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu trước mắt, trung hạn và dài hạn, tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Đồng thời, đề nghị các bộ, ngành liên quan hướng dẫn các địa phương sắp xếp bố trí cán bộ quản lý, giáo viên dôi dư sau sắp xếp cũng như cơ chế tài chính tổ chức tuyển dụng ngoài biên chế. Các địa phương cần chủ động rà soát, điều tiết, điều động, tuyển dụng và sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, đồng thời chia sẻ những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả để nghiên cứu nhân rộng.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến ngày 15-9-2026, cả nước có 1.081.727 giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trong biên chế. Sau khi các địa phương điều tiết số giáo viên thừa sang vị trí còn thiếu, cả nước vẫn thiếu 103.328 giáo viên so với định mức.

Hiện các trường công lập đang hợp đồng 49.648 giáo viên để bù đắp một phần số còn thiếu. Sau khi tính số giáo viên hợp đồng, các trường mầm non, phổ thông công lập vẫn thiếu 48.249 giáo viên so với định mức. Đến cuối tháng 6-2026, cả nước còn hơn 44.000 chỉ tiêu biên chế được giao từ năm 2025 trở về trước nhưng chưa tuyển dụng, chủ yếu do quy trình phân bổ biên chế và tuyển dụng tại các địa phương mất nhiều thời gian.

Tại Đà Nẵng, đầu năm học 2026-2027, thành phố có 26.165 giáo viên trong biên chế; còn 2.952 chỉ tiêu được giao nhưng chưa tuyển dụng. Theo quy mô trường, lớp và học sinh, nhu cầu giáo viên theo định mức là 35.014 người, thiếu 5.906 biên chế so với nhu cầu. Để kịp thời bổ sung đội ngũ, thành phố chỉ đạo các cơ sở giáo dục ký hợp đồng giáo viên trong số biên chế được giao chưa sử dụng.

HĐND thành phố giao 3.319 hợp đồng lao động thực hiện công việc của vị trí việc làm viên chức, gồm 2.788 hợp đồng tại khối xã, phường và 531 hợp đồng tại các đơn vị trực thuộc Sở GDĐT. Đến nay, các cơ sở giáo dục cơ bản hoàn thành việc ký hợp đồng giáo viên và nhân sự hỗ trợ giáo dục. Qua kiểm tra, nắm tình hình đối với các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố, đội ngũ giáo viên hiện tại cơ bản đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, một trong những khó khăn hiện nay là biên chế giáo viên được giao chưa đủ theo định mức, chưa theo kịp sự gia tăng số học sinh, số lớp. Tình trạng thiếu giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục và giáo viên phải kiêm nhiệm công việc ngoài giảng dạy vẫn diễn ra tại một số địa phương, làm tăng áp lực đối với đội ngũ nhà giáo.

Để khắc phục, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ rà soát chỉ tiêu biên chế, số giáo viên hiện có sau sắp xếp các cơ sở giáo dục; nghiên cứu phương án giao tổng biên chế ngành giáo dục giai đoạn 2027-2031 theo số học sinh và đặc thù vùng miền. Đồng thời, đôn đốc các địa phương tuyển dụng hết số biên chế được giao, bố trí số học sinh/lớp hợp lý để sử dụng hiệu quả đội ngũ hiện có.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng kiến nghị cho phép các địa phương tiếp tục tuyển dụng số biên chế giáo viên, nhân viên được giao năm 2025 nhưng chưa sử dụng; xem xét bổ sung kinh phí cho các địa phương chưa tự chủ ngân sách để hợp đồng giáo viên còn thiếu theo định mức; đồng thời nghiên cứu phương án phân công công tác đối với sinh viên tốt nghiệp sư phạm.

MAI CHI