Chủ động ứng phó thiên tai từ cơ sở

An toàn Nhân dân là trên hết

Chiều 21-9, khi những vết nứt sâu bất ngờ xuất hiện trên đỉnh núi Pơrlai (xã Hùng Sơn), người dân dưới chân núi không khỏi lo lắng; dấu hiệu sạt lở càng rõ, nguy cơ đất đá tràn xuống khu dân cư hiện hữu.

Ngay sau khi nhận tin báo, vào khoảng 14h30 cùng ngày, Đồn Biên phòng Ga Ry và chính quyền xã Hùng Sơn lập tức cử 25 cán bộ, chiến sĩ phối hợp với lực lượng địa phương lên kiểm tra. Chỉ trong thời gian ngắn, 40 hộ dân với 133 nhân khẩu cùng nhiều tài sản được di dời đến nơi an toàn. Một cuộc sơ tán khẩn cấp được thực hiện ngay khi hiểm nguy chưa xảy ra, giúp người dân tránh khỏi tình huống bị động.

Ông Zơrâm Buôn - Chủ tịch UBND xã Hùng Sơn, cho biết trong năm 2026, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã, các cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang tiếp tục phối hợp rà soát các khu vực nguy hiểm, chú trọng các vùng trọng yếu như: thôn Pứt, Arooi, Ating…và các khu vực ven suối, chân taluy, dọc tuyến ĐH4.

Song song đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, lồng ghép trong các cuộc họp thôn hoặc qua hệ thống truyền thanh, cán bộ phụ trách địa bàn. Rà soát lực lượng xung kích, phương tiện có thể huy động tại chỗ, điểm sơ tán, trường học, nhà Gươl, trụ sở và các địa điểm có khả năng bố trí người dân khi có tình huống. Theo Chủ tịch UBND xã Hùng Sơn, phòng ngừa phải đi trước một bước; nắm chắc địa bàn, khu vực trọng yếu; phương châm “4 tại chỗ” phải thực chất, không chỉ dừng ở văn bản.

UBND xã Nam Giang cũng vừa củ lực lượng tổ chức di dời các hộ dân có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sạt trượt, sụt lún tại thôn Pà Rum đến khu tái định cư mới. Theo phương án, có 19 hộ dân được di dời đến nơi ở mới và 2 hộ được sửa chữa, gia cố nhà ở tại chỗ.

Ông Nguyễn Hiếu Tín - Phó Chủ tịch UBND xã Nam Giang đề nghị các lực lượng phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hỗ trợ người dân tháo dỡ nhà cửa, vận chuyển tài sản đến nơi ở mới; trong quá trình thực hiện phải đặt yêu cầu an toàn của người dân lên hàng đầu.

Mưa kéo dài trong những ngày qua cũng gây sạt lở tại khu vực Gành Dinh, thôn Tứ Trung, xã Quế Phước. Đất đá từ sườn núi tràn xuống, nhiều tảng đá lớn lăn ra mặt đường, tiềm ẩn nguy hiểm cho người và phương tiện qua lại.

Ngay sau khi phát hiện, lực lượng chức năng đã giăng dây, đặt biển cảnh báo, bố trí người chốt chặn và tạm thời ngăn người, phương tiện lưu thông qua khu vực sạt lở. UBND xã sau đó huy động nhân lực cùng xe xúc lật đến hiện trường thu dọn đất đá, giao thông qua khu vực Gành Dinh được khôi phục.

Thực tế, tại địa bàn miền núi, công tác chuẩn bị tập trung vào phương châm “4 tại chỗ”, nhất là bảo đảm lực lượng, phương tiện và hậu cần tại chỗ. Hiện nay, các xã đã làm việc với các nhà thầu, đơn vị thi công trên địa bàn, chủ động bố trí máy móc, phương tiện và nhân lực để sẵn sàng xử lý các điểm sạt lở, cây ngã, đất đá tràn xuống đường; khi xảy ra sự cố có thể huy động lực lượng, phương tiện khắc phục ngay, không để giao thông bị ách tắc kéo dài.

Cùng với đó, chủ động dự trữ lương thực, thực phẩm, nhất là tại những khu vực có nguy cơ bị chia cắt; làm việc với các hộ kinh doanh, cửa hàng trên địa bàn thôn, làng để thống nhất phương án dự trữ, cung ứng lương thực, thực phẩm khi xảy ra mưa lũ, bảo đảm không để người dân thiếu đói trong thời gian bị chia cắt.

Chủ động từng địa bàn

Phương án ứng phó tập trung vào khả năng cứu hộ, cứu nạn và sơ tán người dân tại các vùng trũng thấp, có nguy cơ ngập sâu đã được các địa phương lên kế hoạch; trong đó chủ động chuẩn bị, mua sắm và bố trí ca nô, phương tiện cứu hộ để sẵn sàng tiếp cận các khu vực bị ngập, tổ chức sơ tán, hỗ trợ người dân khi cần thiết.

Mới đây, xã Lãnh Ngọc tập huấn hướng dẫn vận hành xuồng gắn máy cho các thành viên Đội xung kích Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) trên lòng hồ thủy điện Sông Tranh 3. Lực lượng được hướng dẫn thực hành kỹ năng điều khiển phương tiện, kỹ thuật cột, neo đậu, xử lý các tình huống phát sinh trên sông nước và tổ chức tìm kiếm, cứu nạn trong điều kiện thực tế.

Việc tổ chức lớp tập huấn vận hành xuồng gắn máy góp phần nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu, ứng phó thiên tai và thực hiện nhiệm vụ cứu nạn cứu hộ của lực lượng Đội xung kích.

Qua công tác xã hội hoá, xã Nông Sơn tiếp nhận sự hỗ trợ của hơn 38 đoàn, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân với tổng giá trị trên 3 tỷ đồng, góp phần giúp người dân khắc phục hậu quả, sớm ổn định cuộc sống. Trong đó, xã trang bị 04 xuồng cứu nạn, cứu hộ, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Tại phường An Thắng, địa phương đầu tư hơn 01 tỷ đồng mua sắm các trang thiết bị, gồm các phương tiện, dụng cụ thiết yếu phục vụ ứng phó, cứu hộ, cứu nạn khi có thiên tai xảy ra. Trong đó có hơn 200 áo phao cứu sinh, 400 phao cứu hộ, hơn 120 đèn pin, 85 bộ áo mưa cao cấp, 55 bộ áo mưa Việt Nhật, 19 xuồng bơm nhựa composite, 70 bộ đàm cầm tay, 70 pin sạc dự phòng cùng nhiều thiết bị khác như loa phát thanh cầm tay, đèn pha công suất lớn, máy cưa chạy xăng, máy phát điện và các dụng cụ cứu hộ.

Trước mắt, phường ưu tiên bàn giao các phương tiện phục vụ trực tiếp công tác ứng phó thiên tai. Cụ thể, 19 xuồng nhựa composite gắn động cơ loại 4–10 người phân bổ cho các tổ dân phố và cơ quan, đơn vị.

Theo ông Lê Đỗ Tuấn Khương - Chủ tịch UBND xã Đại Lộc, chính quyền địa phương phải chủ động từ cơ sở, lấy địa bàn thôn và khu dân cư làm trọng tâm; phải xác định rõ khu vực nguy cơ, số hộ cần sơ tán, tuyến đường có thể bị chia cắt, địa điểm sơ tán và lực lượng phụ trách từng khu vực.

Ở khu vực đồng bằng, ven sông và vùng trũng thấp, áp lực lại đến từ nguy cơ ngập sâu, lũ lên nhanh, chia cắt giao thông và yêu cầu sơ tán số lượng lớn người dân trong thời gian ngắn. Do đó, việc cập nhật bản đồ ngập lụt, xác định tuyến di chuyển, điểm sơ tán và phương tiện hỗ trợ được địa phương thực hiện cụ thể đến từng khu dân cư.

Ông Phan Hữu Phụng – Phó Chủ tịch UBND phường Hải Châu cho biết, địa phương phát động các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường học, lực lượng vũ trang, các tổ chức đoàn thể, tổ dân phố và toàn thể Nhân dân trên địa bàn cùng tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, chú trọng xử lý thoát nước và chủ động phòng, chống thiên tai theo các phương án.

Đặc biệt, đối với công tác thoát nước, toàn phường hiện có 95 tuyến đường với tổng chiều dài 58,23 km và 3.083 cửa thu nước. Đến nay, UBND phường đã hoàn thành nạo vét bùn tại 08 tuyến đường theo phân cấp; triển khai nạo vét khơi thông 1.508 cửa thu tại 57 tuyến đường; đồng thời tiếp tục bổ sung nạo vét, xử lý thoát nước đối với 41 tuyến kiệt.

Việc nạo vét, khơi thông các cửa thu góp phần tăng cường khả năng tiêu thoát nước, hạn chế tình trạng ứ đọng, ngập úng cục bộ trên các tuyến đường, nhất là trong thời điểm mưa lớn.

Tại hội nghị sơ kết công tác phòng thủ dân sự (PTDS) 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu cấp ủy, người đứng đầu các cơ quan, địa phương, đơn vị cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân về Luật PTDS.

Đổi mới, đa dạng hóa công tác tuyên truyền với khẩu hiệu hành động “Chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương, hiệu quả, lấy an toàn của Nhân dân làm mục tiêu cốt lõi”.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ huy PTDS và xác định rõ cơ chế chỉ đạo, chỉ huy, điều hành; phân công rõ ràng, phân cấp hợp lý, xác định rõ trách nhiệm từng tổ chức, cá nhân.

Căn cứ dự báo thời tiết theo từng tình huống thiên tai cần rà soát, điều chỉnh kế hoạch PTDS các cấp; phát huy kết quả diễn tập PTDS của các xã, phường năm 2026, nghiên cứu vận dụng vào sát thực tế trên từng địa bàn, từng tình huống cụ thể.

“Rà soát, điều chỉnh phương án ứng phó với thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai sát với thực tế từng địa bàn, đặc biệt là phương án sơ tán dân cư, cứu hộ cứu nạn tại các vùng trọng điểm ngập lụt, sạt lở đất; bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng Nhân dân trong mọi tình huống” – Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng chỉ đạo.

BẢO TRÂN - MAI CHI