Đà Nẵng hướng đến thành phố thông minh vào năm 2030

Quản trị bằng dữ liệu hướng tới thành phố AI

Khi bàn về mục tiêu phát triển của Đà Nẵng trong giai đoạn mới, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu không chỉ nhắc đến chuyển đổi số hay đô thị thông minh mà đặt ra một mục tiêu cao hơn - trở thành "Thành phố AI" (AI City).

Đằng sau khái niệm đó không đơn thuần là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào một số dịch vụ công hay phát triển thêm một ngành công nghệ mới, điều cốt lõi là thay đổi phương thức quản trị đô thị.

Nếu như trước đây, chính quyền chủ yếu điều hành dựa trên báo cáo, thống kê và kinh nghiệm quản lý thì trong mô hình mới, dữ liệu trở thành nền tảng của mọi hoạt động điều hành. Mọi quyết định đều được hỗ trợ bởi dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, phân tích bằng trí tuệ nhân tạo và trực quan hóa để giúp dự báo, đánh giá và lựa chọn phương án tối ưu.

Đó cũng là tư duy xuyên suốt của Đề án phát triển lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030. Điểm đáng chú ý của đề án không nằm ở những con số về nhân lực hay sản phẩm AI, mà ở việc xây dựng hạ tầng của nền kinh tế dữ liệu: từ trung tâm dữ liệu, trung tâm tính toán hiệu năng cao, hạ tầng 5G, IoT, dữ liệu mở đến hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, Đà Nẵng đang chuyển từ tư duy "thế thủ" - ứng dụng các công nghệ sẵn có - sang "thế công" - tạo ra giá trị mới dựa trên dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 kinh tế số chiếm 35-40% GRDP; triển khai sàn giao dịch dữ liệu, hình thành nền kinh tế dữ liệu và đưa AI trở thành năng lực cốt lõi của đội ngũ cán bộ, công chức cũng như mỗi người dân.

Một thành phố thông minh vì thế không chỉ được đo bằng số lượng ứng dụng AI, mà trước hết được đo bằng năng lực quản trị dựa trên dữ liệu.

Ngày 22-6-2026, UBND thành phố tiếp tục phê duyệt Đề án thí điểm Bản sao số (Digital Twin). Khác với các hệ thống quản lý truyền thống chỉ phản ánh hiện trạng, Digital Twin tạo ra một "bản sao số sống" của đô thị, liên tục cập nhật dữ liệu từ nhiều lĩnh vực như quy hoạch, giao thông, môi trường, hạ tầng, dân cư, y tế, giáo dục... Trên nền tảng này, chính quyền không chỉ theo dõi những gì đang diễn ra mà còn có thể mô phỏng các kịch bản phát triển, đánh giá tác động của từng quyết định trước khi triển khai trong thực tế. Đó chính là bước chuyển từ quản lý sự việc sang quản trị bằng dữ liệu.

AI, Digital Twin và dữ liệu mở kiến tạo đô thị thông minh

Trong mô hình quản trị mới, dữ liệu không còn đơn thuần là sản phẩm của hoạt động quản lý mà trở thành một nguồn lực phát triển mới.

Vi mạch bán dẫn tạo nên hạ tầng phần cứng; dữ liệu trở thành "nguyên liệu"; trí tuệ nhân tạo là công cụ khai thác giá trị từ dữ liệu; còn Digital Twin là môi trường để toàn bộ hệ thống vận hành, mô phỏng và hỗ trợ ra quyết định. Khi những thành phần đó được kết nối, thành phố không chỉ quản lý hiệu quả hơn mà còn có khả năng dự báo tốt hơn, phản ứng nhanh hơn và phục vụ người dân chính xác hơn.

Đề án phát triển vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo được xây dựng theo tư duy đặt trọng tâm vào chuẩn hóa dữ liệu, phát triển dữ liệu mở, đầu tư trung tâm dữ liệu, trung tâm tính toán hiệu năng cao, hạ tầng IoT, 5G và đặt hàng các bài toán thực tiễn từ quản lý đô thị để doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu cùng tham gia giải quyết.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, AI phải hiện diện trong mọi hoạt động kinh tế - xã hội, trở thành công cụ gia tăng hàm lượng tri thức cho cả khu vực công và khu vực tư. Mô hình tăng trưởng mới "Vốn (Blockchain) + Lao động (Robot) + Tri thức (AI)", tạo động lực để thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số.

Định hướng quản trị bằng dữ liệu đang từng bước được hiện thực hóa ngay từ cấp cơ sở. Tại phường Hương Trà, thí điểm xây dựng hệ thống Bản sao số (Digital Twin), tích hợp và trực quan hóa dữ liệu về đất đai, hạ tầng, công trình, giáo dục, y tế, dân cư... trên một nền tảng số thống nhất.

Thay cho phương thức quản lý dựa trên hồ sơ giấy và báo cáo rời rạc, hệ thống cho phép chính quyền theo dõi, phân tích và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực, đồng thời là mô hình mẫu để đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng Digital Twin trên toàn thành phố. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phường được tập huấn ứng dụng AI trong xử lý hồ sơ, quản lý dữ liệu và soạn thảo văn bản, từng bước hình thành phương thức điều hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Cùng với Hương Trà, phường Hòa Cường tiên phong triển khai nền tảng quản trị số tổng thể, tích hợp dữ liệu, nghiệp vụ và công cụ điều hành trên cùng một hệ thống, giúp lãnh đạo theo dõi, phân tích dữ liệu theo thời gian thực, đồng thời kết nối với các cơ sở dữ liệu dùng chung của thành phố, nâng cao hiệu quả điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Trong khi đó, phường Tam Kỳ đưa AI vào cải cách hành chính thông qua Trợ lý AI, Zalo Mini App, bản đồ số và các Tổ công nghệ số cộng đồng. Chỉ trong chưa đầy một năm, địa phương tiếp nhận hơn 13.670 hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,54%, 100% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn; hơn 26.000 lượt người dân được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường mạng. Những mô hình này cho thấy AI và dữ liệu không còn là định hướng ở tầm chiến lược mà trở thành công cụ phục vụ người dân ngay từ cấp cơ sở.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, Đà Nẵng tiếp tục tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, hạ tầng và nguồn nhân lực; phát huy các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 136/2024/QH15 và Nghị quyết số 193/2025/QH15; đầu tư trung tâm dữ liệu quy mô quốc tế, Công viên phần mềm số 2, hạ tầng cáp quang biển và mở rộng cơ chế thử nghiệm sandbox nhằm thu hút các tập đoàn công nghệ lớn.

"Mô hình Thành phố AI đến năm 2030 sẽ là điểm nhấn quan trọng để thu hút dòng vốn công nghệ cao và chuyên gia quốc tế đến với Đà Nẵng", Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh.

Nếu chuyển đổi số là quá trình đưa hoạt động của chính quyền lên môi trường số thì việc quản trị bằng dữ liệu là bước phát triển cao hơn - nơi dữ liệu trở thành "hạ tầng mềm" của toàn bộ hệ thống quản trị đô thị.

Đây cũng là chiến lược ưu tiên được Đà Nẵng lựa chọn để hiện thực hóa mục tiêu trở thành AI City: không chỉ là thành phố ứng dụng trí tuệ nhân tạo, mà là thành phố vận hành trên nền tảng dữ liệu, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo của mọi quyết sách.

MINH PHƯƠNG