Định hình nguồn lực tương lai

Con người là trung tâm

Khi nhắc đến chuyển đổi số, nhiều người thường nghĩ đến trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây hay các trung tâm dữ liệu hiện đại. Tuy nhiên, đằng sau những thành tựu công nghệ ấy, yếu tố quyết định vẫn là con người.

Công nghệ có thể đầu tư, thiết bị có thể mua sắm, nhưng nguồn nhân lực đủ năng lực làm chủ, sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới là tài sản quý giá nhất của mỗi địa phương.

Đó cũng là tư duy xuyên suốt trong chiến lược phát triển của Đà Nẵng. Thành phố không xem chuyển đổi số chỉ là quá trình ứng dụng công nghệ vào quản lý hay sản xuất mà là cuộc chuyển đổi toàn diện về mô hình phát triển, trong đó con người giữ vai trò trung tâm. Nếu chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới thì nhân lực số chính là nền tảng để động lực ấy phát huy hiệu quả.

Những năm gần đây, kinh tế số của Đà Nẵng duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Năm 2025, quy mô kinh tế số ước chiếm 12,1% GRDP, đưa thành phố vào nhóm tám địa phương dẫn đầu cả nước về tỷ trọng kinh tế số. Thành phố đặt mục tiêu nâng con số này lên 27% GRDP vào năm 2030, từng bước đưa kinh tế số trở thành trụ cột phát triển.

Đồng hành với sự phát triển đó là lực lượng hơn 53.000 lao động công nghệ số, chiếm khoảng 8,5% lực lượng lao động toàn thành phố. Đây là đội ngũ đang trực tiếp tạo ra giá trị trong các lĩnh vực phần mềm, trí tuệ nhân tạo, thiết kế vi mạch bán dẫn, thương mại điện tử, nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Quan trọng hơn, nhân lực số không còn là nguồn lực riêng của ngành công nghệ thông tin. Chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức làm việc của mọi lĩnh vực, từ y tế, giáo dục, xây dựng, logistics đến quản trị nhà nước. Điều đó đòi hỏi đội ngũ lao động ở tất cả ngành nghề phải được trang bị kỹ năng số để thích ứng với yêu cầu phát triển mới.

Nhận thức rõ điều này, Đà Nẵng xác định lợi thế cạnh tranh của địa phương trong tương lai không còn nằm ở tài nguyên hay vị trí địa lý mà ở chất lượng nguồn nhân lực. Một hệ thống AI hiện đại sẽ không phát huy hiệu quả nếu thiếu chuyên gia nghiên cứu và vận hành; một đô thị thông minh cũng khó hoạt động bền vững nếu đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động chưa sẵn sàng thích ứng với môi trường số.

Vì vậy, cùng với đầu tư hạ tầng số, thành phố đang từng bước xây dựng hệ sinh thái nhân lực số toàn diện, từ đào tạo, bồi dưỡng, thu hút đến trọng dụng nhân tài. Đây không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn là sự chuẩn bị cho các ngành công nghiệp chiến lược như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ tài chính và đổi mới sáng tạo.

Điểm nổi bật trong chiến lược này là sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp. Chính quyền giữ vai trò kiến tạo thông qua dự báo nhu cầu nhân lực, ban hành cơ chế, chính sách và định hướng đào tạo.

Các trường Đại học, Cao đẳng liên tục cập nhật chương trình, mở thêm các ngành đào tạo về trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, vi mạch bán dẫn, điện toán đám mây, an toàn thông tin và công nghệ tài chính.

Trong khi đó, doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo thông qua xây dựng chương trình học, hỗ trợ phòng thí nghiệm, cử chuyên gia giảng dạy, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp.

Mối liên kết này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, qua đó tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc ngay từ khi còn trên giảng đường.

Song song với đào tạo nguồn nhân lực mới, thành phố cũng chú trọng đào tạo lại và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.

Nhân lực số tạo lợi thế cạnh tranh

Nếu như hạ tầng số được xem là điều kiện cần thì nguồn nhân lực chất lượng cao chính là điều kiện đủ để chuyển đổi số mang lại hiệu quả thực chất. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và phát triển, lợi thế cạnh tranh giữa các địa phương cũng dần chuyển từ tài nguyên, vị trí địa lý hay ưu đãi đầu tư sang chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.

Đối với Đà Nẵng, định hướng phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghiệp vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính hay Khu thương mại tự do chỉ có thể trở thành hiện thực khi đi cùng đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và nhà khoa học đủ năng lực dẫn dắt.

Đây cũng là lý do thành phố không chỉ chú trọng đào tạo nguồn nhân lực mới mà còn ban hành nhiều chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài phục vụ các lĩnh vực ưu tiên.

Theo đó, các ngành như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, điện tử, viễn thông, vi mạch bán dẫn, Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do đều nằm trong nhóm ưu tiên thu hút nhân lực chất lượng cao.

Thành phố cũng linh hoạt áp dụng nhiều hình thức sử dụng chuyên gia như ký hợp đồng, thuê khoán hoặc mời các nhà khoa học chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu, tham gia giải quyết những vấn đề lớn đặt ra trong quá trình phát triển.

Cùng với đó, chính sách hỗ trợ tài chính từ 200 triệu đồng đến 700 triệu đồng dành cho các đối tượng đủ điều kiện thu hút thể hiện quyết tâm đầu tư cho chất xám và coi con người là nguồn lực quan trọng nhất.

Tuy nhiên, điều Đà Nẵng hướng tới không chỉ là thu hút người giỏi bằng chế độ đãi ngộ mà còn xây dựng môi trường để họ có điều kiện nghiên cứu, sáng tạo, thương mại hóa các kết quả khoa học và gắn bó lâu dài với thành phố.

Thực tế cho thấy, khi lựa chọn địa điểm đầu tư, nhiều doanh nghiệp công nghệ không còn chỉ quan tâm đến quỹ đất hay chính sách ưu đãi mà chú trọng hơn đến khả năng cung ứng nguồn nhân lực.

Một địa phương có đội ngũ kỹ sư chất lượng, hệ thống đào tạo hiện đại, môi trường nghiên cứu năng động sẽ có nhiều lợi thế trong việc thu hút các dự án công nghệ cao. Khi đó, nguồn nhân lực trở thành "hạ tầng mềm", góp phần nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Đầu tư cho con người vì thế cũng là khoản đầu tư mang tính chiến lược. Một kỹ sư giỏi hay một chuyên gia đầu ngành không chỉ tạo ra sản phẩm công nghệ mà còn góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực quản trị, khả năng đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của cả nền kinh tế.

Khi đội ngũ nhân lực chất lượng cao hội tụ, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn mở rộng đầu tư, cơ hội việc làm tiếp tục được tạo ra và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ ngày càng hoàn thiện.

Những kết quả bước đầu trong phát triển kinh tế số của Đà Nẵng không đến từ một vài dự án riêng lẻ mà là thành quả của quá trình đầu tư bền bỉ cho giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng và xây dựng môi trường để nhân tài cống hiến.

Chính quá trình đó đang tạo nên sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền, giúp tri thức gắn với thực tiễn, nghiên cứu gắn với sản xuất và nguồn nhân lực trở thành động lực trực tiếp của tăng trưởng.

Chuyển đổi số là hành trình lâu dài, trong đó công nghệ sẽ liên tục thay đổi, còn con người vẫn là yếu tố tạo nên giá trị bền vững. Bởi vậy, việc lấy phát triển nhân lực số làm một trong những trụ cột của chiến lược chuyển đổi số không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn là bước chuẩn bị cho năng lực cạnh tranh của Đà Nẵng trong nhiều năm tới.

Khi con người trở thành trung tâm của mọi chính sách phát triển, chuyển đổi số sẽ không chỉ tạo ra những thay đổi về công nghệ mà còn mở ra mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, tạo nền tảng để Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong kỷ nguyên số.

THANH HẢI