Nâng cao hiệu quả giám sát người đứng đầu trong quản lý tài sản công

Đảm bảo quản lý tốt nguồn lực công

Tài sản công là nguồn lực của Nhà nước, được quản lý và sử dụng vì lợi ích chung. Vì vậy, giám sát tài sản công không chỉ nhằm phát hiện những vấn đề trong quá trình quản lý, sử dụng, mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu đối với nguồn lực được giao.

Tại Phiên họp lần thứ 6 của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành phố, ngày 25-9-2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh: phòng ngừa phải đi trước; kiểm tra, giám sát phải chủ động, từ sớm, từ xa; kiểm soát quyền lực phải thực chất, không để xảy ra sai phạm rồi mới phát hiện, xử lý.

Đối với quản lý tài sản công, yêu cầu này càng cần được chú trọng. Nội dung giám sát cần gắn với trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu trong quản lý, sử dụng, kiểm soát nguồn lực được giao; đồng thời bảo đảm thông tin phục vụ giám sát đầy đủ, kịp thời.

Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang chỉ rõ, một số dự án tồn đọng, kéo dài; tài sản công, trụ sở, nhà đất dôi dư sau sắp xếp chưa được xử lý kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc khơi thông, giải phóng và đưa các nguồn lực vào phát triển.

Nguồn lực đất đai, tài sản, dự án đã có nhưng để tồn đọng, kéo dài, không đưa vào khai thác hiệu quả cũng là lãng phí. Vì vậy, chống lãng phí phải gắn với khơi thông nguồn lực, biến nguồn lực đang bị “đóng băng” thành nguồn lực cho tăng trưởng và phát triển thành phố.

Để giải quyết tình trạng này, Ban Chỉ đạo yêu cầu rà soát, phân loại cụ thể từng dự án, từng tài sản. Những nội dung thuộc thẩm quyền thành phố phải được xử lý ngay; những vấn đề vượt thẩm quyền phải chủ động báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Yêu cầu đặt ra là không để tài sản công bỏ không, xuống cấp; không để dự án kéo dài gây ách tắc, lãng phí đất đai và tài sản.

Đặt trong yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, mỗi hoạt động quản lý tài sản công càng cần được thực hiện công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền và có trách nhiệm giải trình. Đây cũng là cơ sở để Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân.

Từ thực tiễn triển khai Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, yêu cầu nâng cao chất lượng giám sát ngày càng rõ hơn. Không chỉ lựa chọn đúng nội dung, hoạt động giám sát cần có đủ thông tin, có sự tham gia của những chủ thể có chuyên môn phù hợp và quan trọng hơn là phải gắn với trách nhiệm của cơ quan, đơn vị, người đứng đầu trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cùng với nâng cao chất lượng từng cuộc giám sát, cần quan tâm hơn đến việc theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả thực hiện kiến nghị. Khi những vấn đề phát hiện qua giám sát được tiếp thu, xử lý và khắc phục, trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu được xác định rõ, giá trị của hoạt động giám sát mới được thể hiện đầy đủ.

Theo định hướng đó, việc tăng cường phối hợp cung cấp thông tin giữa Mặt trận với các cơ quan, đơn vị; nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác giám sát; phát huy vai trò chuyên gia, nhà khoa học; đồng thời từng bước hoàn thiện cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực hiện kiến nghị sau giám sát là những yêu cầu cần được quan tâm.

Hiệu quả giám sát người đứng đầu trong quản lý tài sản công không chỉ được đo bằng số cuộc giám sát hay số kiến nghị được ban hành, mà ở những chuyển biến thực chất, cụ thể trong quản lý và sử dụng nguồn lực công.

Giám sát trọng tâm, làm rõ trách nhiệm

Trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, giám sát trách nhiệm người đứng đầu là yêu cầu quan trọng, bởi đây là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, quản lý, điều hành và kiểm soát hoạt động của cơ quan, đơn vị theo chức trách, thẩm quyền được giao.

Nội dung này được Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố chú trọng trong thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030, giai đoạn thứ nhất 2023-2026.

Từ năm 2024 đến nay, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội đã tổ chức 1.419 cuộc giám sát chuyên đề, trong đó có nhiều nội dung trực tiếp liên quan đến trách nhiệm người đứng đầu.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tăng cường giám sát, mà phải nâng cao chất lượng, trọng tâm và hiệu quả giám sát; bảo đảm hoạt động giám sát hướng vào những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, tiêu cực, có đủ thông tin phục vụ đánh giá và làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo báo cáo sơ kết thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030, giai đoạn thứ nhất 2023-2026, chất lượng phản biện xã hội từng bước được nâng lên, song số lượng các cuộc phản biện đối với một số lĩnh vực chuyên sâu như đầu tư công, chuyển đổi số, quản lý tài sản công, cải cách hành chính còn hạn chế; việc huy động chuyên gia, nhà khoa học tham gia phản biện chưa đồng đều.

Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực giám sát đối với những lĩnh vực chuyên sâu, trong đó có quản lý tài sản công; tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác giám sát, đồng thời phát huy tốt hơn vai trò của chuyên gia, nhà khoa học trong hoạt động phản biện xã hội.

Khi trách nhiệm được xác định rõ, công khai, minh bạch được tăng cường và những kiến nghị sau giám sát được thực hiện đến nơi đến chốn, hoạt động giám sát sẽ phát huy tốt hơn vai trò kiểm soát quyền lực, góp phần phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và bảo đảm tài sản công được quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả, vì lợi ích của Nhân dân.

PHƯƠNG THUẬN - MAI CHI