Nâng cao trách nhiệm, kiểm soát chặt nguy cơ cháy rừng

Chủ động từ cơ sở

Thành phố Đà Nẵng có hơn 744 nghìn ha đất có rừng, trong đó rừng tự nhiên hơn 504 nghìn ha, rừng trồng hơn 240 nghìn ha. Theo mục đích sử dụng, toàn thành phố có hơn 162,5 nghìn ha rừng đặc dụng; hơn 295 nghìn ha rừng phòng hộ; hơn 242,6 nghìn ha rừng sản xuất và hơn 44 nghìn ha ngoài quy hoạch 3 loại rừng.

Diện tích rừng lớn, phân bố rộng, địa hình phức tạp luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng. Hiện nay, có 83/94 xã, phường, đặc khu có rừng được xác định là địa bàn trọng điểm dễ xảy ra cháy. Năm 2025, toàn thành phố xảy ra 5 vụ cháy rừng, thiệt hại 10,8 ha, trong đó rừng tự nhiên 0,0628 ha và rừng trồng hơn 10,7 ha.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, mùa cháy rừng thường kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8, cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, thảm thực vật khô, chỉ cần một nguồn lửa nhỏ cũng có thể gây cháy và lan nhanh trên diện rộng.

Đáng chú ý, ngoài yếu tố thời tiết, nguyên nhân cháy rừng chủ yếu vẫn xuất phát từ con người. Các hành vi như đốt thực bì trong canh tác, sử dụng lửa bất cẩn khi vào rừng khai thác lâm sản, săn bắt, lấy mật ong… tiềm ẩn nguy cơ cao. Nhiều vụ cháy bắt đầu từ những sơ suất nhỏ nhưng do thiếu kiểm soát đã nhanh chóng lan rộng, gây thiệt hại lớn về tài nguyên rừng.

Trước thực tế đó, các địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa ngay từ cơ sở. Tại những vùng trọng điểm, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, với phương châm “4 tại chỗ”, “5 sẵn sàng”.

Xã Thăng Phú có diện tích rừng khoảng 6.050 ha, phân bố tại các tiểu khu 485, 486, NTK74, NTK79 và NTK81; độ che phủ rừng đạt 37,13%. Địa hình đồi núi phức tạp, giao thông khó khăn, cùng với thời tiết nắng nóng kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8 khiến nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao. Để chủ động phòng ngừa, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo PCCCR cấp xã; tổ chức lực lượng tại các thôn; tăng cường tuần tra, kiểm tra; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng đến từng hộ dân.

Phương án PCCCR của địa phương xác định rõ thời gian cao điểm cháy rừng từ tháng 3 đến tháng 8, khung giờ dễ xảy ra cháy từ 9 giờ đến 15 giờ hằng ngày. Khi xảy ra cháy, lực lượng tại chỗ được huy động kịp thời, gồm quân sự, công an, dân quân tự vệ, kiểm lâm và Nhân dân, nhằm xử lý ngay từ ban đầu, hạn chế tối đa thiệt hại.

Tại xã Trà Liên, công tác PCCCR cũng được triển khai bài bản. Hằng năm, địa phương xây dựng các tổ đội túc trực, sẵn sàng ứng phó. Trong mùa hanh khô, lực lượng kiểm lâm bố trí nhân sự trực địa bàn, kịp thời nắm bắt thông tin, cảnh báo nguy cơ cháy rừng đến Nhân dân.

Ông Nguyễn Hữu Phước- Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng cho biết: Trong những ngày nắng nóng kéo dài, đơn vị chỉ đạo các lực lượng bám sát địa bàn, thường xuyên tuần tra, tổ chức trực chốt 24/24 theo phương châm “4 tại chỗ, xác định điểm có nguy cơ cháy cao; ngăn chặn các hành vi gây nguy hại như vào rừng đốt lửa lấy mật ong, săn bắt; giám sát hoạt động đốt thực bì để canh tác của người dân”. Công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân được đẩy mạnh. Đồng thời, thường xuyên truy cập Hệ thống quản lý, giám sát tài nguyên rừng tại địa chỉ https://quanlyrung.danang.gov.vn để kịp thời phát hiện, nắm bắt thông tin, sẵn sàng tham gia chữa cháy. Cùng với đó, đơn vị đã tổ chức ký kết phối hợp với các lực lượng chức năng, địa phương nhằm huy đông lực lượng hỗ trợ khi có sự cố xảy ra.

Có thể thấy, việc chủ động từ cơ sở, phát huy vai trò của lực lượng tại chỗ và Nhân dân là yếu tố then chốt trong phòng ngừa cháy rừng, hạn chế thấp nhất thiệt hại khi có sự cố xảy ra.

Tăng cường trách nhiệm, siết chặt quản lý

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, nhiệt độ có xu hướng tăng cao, nguy cơ cháy rừng tại các khu vực trọng điểm được dự báo ở mức rất cao, UBND thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ rừng và PCCCR.

UBND thành phố yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chủ tịch UBND thành phố về công tác PCCCR trên địa bàn quản lý. Các địa phương phải xác định PCCCR là nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, tuyệt đối không chủ quan, lơ là.

Tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 29/NQ-CP ngày 8/3/2024 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Kết luận số 61-KL/TW của Ban Bí thư liên quan đến tăng cường quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; đồng thời thực hiện Chỉ thị số 02/CT-UBND ngày 22/7/2025 của UBND thành phố về tăng cường các biện pháp cấp bách trong công tác PCCCR và các nhiệm vụ trọng tâm về lâm nghiệp năm 2026.

Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp đến từng thôn, làng, tổ dân phố nhằm nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng và sử dụng lửa an toàn; tổ chức ký cam kết với các hộ dân có rừng trồng và các hộ sinh sống gần rừng thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ rừng và PCCCR.

Các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động dễ gây cháy như xử lý thực bì, đốt nương rẫy, đốt ong lấy mật hoặc đốt vàng mã tại các khu vực nghĩa địa tiếp giáp rừng. Việc xử lý thực bì phải đăng ký trước với lực lượng kiểm lâm địa bàn và trưởng thôn, tổ dân phố về thời gian, địa điểm thực hiện nhằm kiểm soát việc sử dụng lửa trong những ngày nắng nóng kéo dài, khi dự báo cấp cháy rừng ở mức IV và V. Trường hợp không đăng ký hoặc không đảm bảo an toàn dẫn đến cháy lan sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Đối với các vùng trọng điểm có nguy cơ cháy cao, bố trí lực lượng, phương tiện, xây dựng phương án ứng phó kịp thời theo phương châm “bốn tại chỗ”. Kiện toàn lực lượng xung kích PCCCR cấp xã, phân công nhiệm vụ cụ thể theo từng khu vực rừng.

Trong thời điểm nắng nóng cao điểm, các địa phương phải tổ chức trực PCCCR, lập các chốt canh tại những khu vực dễ xảy ra cháy rừng. Khi xảy ra cháy, lực lượng tại chỗ phải được huy động ngay để xử lý kịp thời từ ban đầu, không để cháy lan, cháy lớn và phải báo cáo theo quy định. Chủ tịch UBND cấp xã có rừng sẽ chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố nếu để xảy ra cháy rừng nghiêm trọng do thiếu kiểm tra, buông lỏng quản lý hoặc chậm huy động lực lượng xử lý.

Song song đó, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng hệ thống giám sát tài nguyên rừng của thành phố và hệ thống cảnh báo cháy rừng của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm để cảnh báo nguy cơ, phát hiện sớm các điểm cháy, kịp thời thông tin cho địa phương và chủ rừng để kiểm tra, ngăn chặn từ sớm.

Đồng thời, lực lượng kiểm lâm phải bám sát địa bàn, hướng dẫn nghiệp vụ PCCCR cho chính quyền cơ sở, phối hợp kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện. Công tác phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ – Công an thành phố và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cũng được tăng cường để sẵn sàng lực lượng, phương tiện hỗ trợ chữa cháy rừng khi cần thiết.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan, công tác phòng, chống cháy rừng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân. Việc nâng cao ý thức của người dân, trách nhiệm quản lý, siết chặt kỷ luật, kết hợp với chủ động từ cơ sở sẽ là giải pháp căn cơ để hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy rừng, bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.

MAI CHI