Thu hút nhân tài khoa học công nghệ - Bài 2: Xây dựng hệ sinh thái

Với Đà Nẵng, khi mục tiêu trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực đang ngày càng rõ nét, bài toán đặt ra không chỉ là tìm kiếm nhân tài mà còn phải kiến tạo một hệ sinh thái đủ sức nuôi dưỡng, kết nối và phát triển nguồn lực đặc biệt này.

Từ thu hút đến giữ chân người tài

Nếu thu hút được người tài là bước khởi đầu thì giữ chân và phát huy được người tài mới là thước đo thành công của một chính sách phát triển. Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, không ít nơi sẵn sàng dành nguồn lực lớn để mời gọi chuyên gia nhưng lại chưa tạo được môi trường để họ phát huy năng lực.

Những năm qua, Đà Nẵng đã xây dựng được nhiều nền tảng quan trọng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, nhìn một cách thẳng thắn, khoảng cách giữa tiềm năng và khả năng thu hút, sử dụng hiệu quả nhân tài vẫn còn khá lớn.

Điểm nghẽn không nằm ở chỗ thành phố thiếu quyết tâm hay thiếu nguồn lực đầu tư. Vấn đề cốt lõi nằm ở “khâu giữa” của chuỗi chính sách nhân tài, gồm sử dụng, trao quyền, đánh giá, đãi ngộ và giữ chân.

Nói cách khác, thu hút được người giỏi mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là họ có được đặt đúng vị trí, đúng nhiệm vụ và đúng môi trường để phát huy năng lực hay không.

Đà Nẵng, bến đỗ lý tưởng để nhân tài khoa học công nghệ cống hiến.

Trong bối cảnh mới, nhu cầu nhân lực của Đà Nẵng đã thay đổi rất nhanh. Nếu trước đây thành phố chủ yếu cần chuyên gia công nghệ thông tin, quản lý đô thị hoặc du lịch thì hiện nay lại cần một cấu trúc nhân tài hoàn toàn khác.

Đó là các nhà khoa học dữ liệu phục vụ chính quyền số; kỹ sư thiết kế vi mạch và đóng gói tiên tiến cho ngành bán dẫn; chuyên gia trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong y tế, giáo dục và du lịch; chuyên gia logistics thông minh cho hệ thống cảng biển và sân bay; chuyên gia pháp lý, tài chính cho Trung tâm tài chính quốc tế; nhà nghiên cứu công nghệ sinh học; cùng đội ngũ cán bộ có năng lực hoạch định chính sách trong môi trường dữ liệu và công nghệ mới.

Bài toán đặt ra vì thế không còn là “có người giỏi hay không”, mà là “có đúng người cho đúng nhiệm vụ hay không”.

Một hạn chế khác được chỉ ra là công tác dự báo nhu cầu nhân tài theo từng ngành, từng lĩnh vực ưu tiên vẫn chưa thật sự chính xác. Liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và khu vực công còn chưa đủ sâu. Quá trình thương mại hóa các kết quả nghiên cứu vẫn gặp nhiều khó khăn. Đội ngũ chuyên gia liên ngành cho những lĩnh vực mới như bán dẫn, AI, fintech hay logistics thông minh còn thiếu.

Trong khi đó, các chính sách hỗ trợ nhà ở, môi trường nghiên cứu, cơ hội việc làm cho người thân và lộ trình phát triển nghề nghiệp chưa tạo được lợi thế cạnh tranh nổi bật so với nhiều trung tâm phát triển khác.

Quan trọng hơn, cách đánh giá và sử dụng nhân tài ở nhiều nơi vẫn mang nặng tư duy hành chính.

Đối với lĩnh vực khoa học công nghệ, giá trị của một nhà khoa học hay chuyên gia không chỉ nằm ở học hàm, học vị hay số năm công tác mà phải được đo bằng sản phẩm cụ thể. Đó có thể là một sáng chế, một giải pháp công nghệ, một mô hình ứng dụng hiệu quả, một hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương.

Nếu vẫn sử dụng các tiêu chí hành chính truyền thống để đánh giá những con người sáng tạo, rất khó tạo ra môi trường đủ sức hấp dẫn đối với các chuyên gia hàng đầu.

Thực tế cho thấy, người tài thường không lựa chọn nơi có ít thử thách nhất. Họ lựa chọn nơi có nhiều cơ hội cống hiến nhất.

Vì vậy, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của Đà Nẵng trong thời gian tới là tạo ra những “bài toán lớn” để nhân tài tham gia giải quyết. Đó có thể là các bài toán về quản trị đô thị thông minh sau hợp nhất; xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung phục vụ chính quyền số; tối ưu chuỗi logistics kết nối Chu Lai - cảng biển - sân bay; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hành chính công, giáo dục, y tế và du lịch; hay phát triển công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu và kinh tế xanh.

Chỉ khi được trao cơ hội giải quyết những nhiệm vụ đủ lớn, đủ khó và đủ ý nghĩa, người tài mới có động lực gắn bó lâu dài.

"Chiêu hiền đãi sĩ"

Trong cuộc cạnh tranh nhân tài hiện nay, việc "chiêu hiền đãi sĩ" không thể thành công và lâu dài nếu chỉ dựa vào các chính sách ưu đãi đơn lẻ. Điều cần thiết hơn là chính là xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi nhân tài có thể làm việc, nghiên cứu, sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển sự nghiệp lâu dài.

Thiết nghĩ, việc cấp thiết hiện nay của Đà Nẵng là cần sớm hình thành một đầu mối điều phối chuyên trách về nhân tài khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đầu mối này đóng vai trò kết nối giữa chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu, khu công nghệ cao, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp.

Cùng với đó là việc xây dựng bản đồ nhu cầu nhân tài cho từng lĩnh vực ưu tiên như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, fintech, logistics thông minh, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường và năng lượng.

Khi biết rõ đang thiếu ai, thiếu ở đâu và thiếu cho nhiệm vụ nào, chính sách thu hút mới có thể đi đúng trọng tâm.

Lợi thế lớn nhất của thành phố là khả năng hình thành một hành lang phát triển hệ sinh thái nhân tài trải dài từ lõi đô thị Đà Nẵng đến Hội An, Tam Kỳ và Chu Lai.

Một hướng đi đáng chú ý là chuyển từ tư duy tuyển dụng sang tư duy hợp đồng nhiệm vụ. Thay vì chỉ đưa chuyên gia vào biên chế hoặc các vị trí cố định, thành phố có thể đặt hàng những nhiệm vụ cụ thể đối với các nhà khoa học đầu ngành, chuyên gia kỹ thuật hoặc chuyên gia hoạch định chính sách. Cách làm này vừa tạo tính linh hoạt, vừa bảo đảm tận dụng được tri thức và kinh nghiệm của những người giỏi nhất.

Song song với đó là xây dựng các gói hỗ trợ tích hợp gồm thu nhập theo sản phẩm, kinh phí nghiên cứu ban đầu, hỗ trợ nhà ở, giáo dục cho con em, việc làm cho người thân và dịch vụ hành chính một cửa.

Tuy nhiên, điều làm nên khác biệt của Đà Nẵng trong cuộc đua "chiêu hiền đãi sĩ" không chỉ nằm ở các chính sách hỗ trợ. Lợi thế lớn nhất của thành phố là khả năng hình thành một hành lang phát triển hệ sinh thái nhân tài trải dài từ lõi đô thị Đà Nẵng đến Hội An, Tam Kỳ và Chu Lai.

Mỗi khu vực có thể đảm nhận một vai trò riêng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, khu vực trung tâm Đà Nẵng giữ vai trò trung tâm đào tạo, nghiên cứu, dịch vụ và chính quyền số. Chu Lai phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics, sản xuất và chuỗi cung ứng. Hội An trở thành không gian của du lịch sáng tạo, công nghiệp văn hóa và đổi mới dựa trên di sản. Các khu vực miền núi và nông thôn mở ra dư địa cho công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu và kinh tế xanh.

Trong không gian ấy, nhân tài không còn tập trung vào một địa điểm duy nhất mà được phân bổ theo cụm ngành, cụm chức năng và nhiệm vụ phát triển cụ thể.

Một chuyên gia trí tuệ nhân tạo cho ngành du lịch sẽ có môi trường làm việc khác với kỹ sư đóng gói bán dẫn tại Chu Lai hay nhà nghiên cứu dữ liệu phục vụ chính quyền số. Đó cũng chính là cách tiếp cận phù hợp với một Đà Nẵng mới có không gian phát triển đa cực.

Bên cạnh đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học, thành phố cũng cần đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ “nhân tài công vụ số”. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, một địa phương không thể phát triển khoa học công nghệ nếu thiếu những cán bộ đủ năng lực thiết kế chính sách dựa trên dữ liệu, quản trị dự án công nghệ, điều phối hợp tác công - tư và kết nối với các tổ chức quốc tế. Đây sẽ là lực lượng đóng vai trò cầu nối giữa khu vực quản lý nhà nước với cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức đổi mới sáng tạo.

Trước yêu cầu cấp bách của việc chiêu mộ nhân tài, đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay, thành phố đang khẩn trương xây dựng Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đề án xác định ba nhóm trọng tâm gồm: học sinh - sinh viên, học viên hệ giáo dục nghề nghiệp và đội ngũ công chức, viên chức. Trong đó, học sinh phổ thông được xem là nguồn nhân lực đầu vào, được định hướng nghề nghiệp sớm thông qua hoạt động tư vấn tuyển sinh. Các cơ sở đào tạo nghề sẽ được rà soát để lựa chọn, bồi dưỡng những học viên có tiềm năng trở thành lực lượng nòng cốt trong tương lai. Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, thành phố định hướng lựa chọn những cá nhân có năng lực trong các lĩnh vực như: tài chính, công thương, y tế, giáo dục để tiếp tục đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, từng bước hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển lâu dài.

Trong hành trình phát triển mới, Đà Nẵng có thể đầu tư nhiều cho hạ tầng, công nghệ hay các dự án trọng điểm. Nhưng xét đến cùng, yếu tố quyết định vẫn là con người. Thu hút, sử dụng và giữ chân nhân tài không đơn thuần là chính sách nhân sự mà là chiến lược phát triển. Thực tế cho thấy, trong nền kinh tế tri thức, lợi thế cạnh tranh bền vững không nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay vị trí địa lý, mà nằm ở khả năng tạo dựng và phát huy nguồn lực trí tuệ.

Khi mỗi chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư, nhóm nghiên cứu hay startup công nghệ được đặt vào đúng môi trường để sáng tạo và cống hiến, Đà Nẵng sẽ không chỉ thu hút được nhân tài mà còn biến nhân tài thành động lực tăng trưởng mới, từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của miền Trung - Tây Nguyên.

TS. LÊ ĐỨC VIÊN

Tin tức - sự kiện

Nghị quyết 57-NQ/TW

Chuyển đổi số

Chưa có bình luận ý kiến bài viết!

88 cá nhân được tặng Giải thưởng “Nhà giáo Đà Nẵng tiêu biểu” năm 2026

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng ký Quyết định số 5210/QĐ-UBND về tặng Giải thưởng “Nhà giáo Đà Nẵng tiêu biểu” năm 2026 cho 88 cá nhân trên địa bàn thành phố.

Bắt tạm giam đối tượng cho vay lãi nặng, lập dự án bất động sản “ma” để đòi nợ

Phòng Cảnh sát hình sự (CSHS) Công an thành phố vừa thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Thị Hồng (sinh năm 1982, trú phường Cẩm Lệ) để điều tra về hành vi “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Đáng chú ý, đối tượng sử dụng các hợp đồng góp vốn vào dự án bất động sản không có thật để che giấu khoản lãi vay lên đến hàng chục tỷ đồng, thậm chí sử dụng những hợp đồng này khởi kiện tại Tòa án nhằm đòi tiền.

Tầm nhìn phát triển đô thị Tây - Nam Đà Nẵng và dấu ấn những tên đường xứng tầm danh nhân

Quyết định quy hoạch mở rộng không gian đô thị về phía Tây và Tây Nam thành phố Đà Nẵng không chỉ khắc phục tình trạng quá tải ở vùng lõi trung tâm, mà còn kiến tạo một hành lang phát triển bứt phá cho tương lai. Việc khảo sát, lấy ý kiến đặt tên các danh nhân kiệt xuất cho những đại lộ huyết mạch tại khu vực này chính là sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn chiến lược đô thị với đạo lý tri ân lịch sử.

Doanh nghiệp phải chuẩn hóa dữ liệu đăng ký trước ngày 15-12-2026

Ngày 10-11, Sở Tài chính ban hành công văn về việc chuẩn hóa dữ liệu đăng ký doanh nghiệp; đề nghị các doanh nghiệp trên địa bàn khẩn trương rà soát, cập nhật, bổ sung thông tin đăng ký doanh nghiệp, hoàn thành trước ngày 15-12-2026.

Khảo sát các tuyến đường dự kiến đề xuất đặt tên cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Chiều 9-11, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi cùng đại diện Sở, ngành liên quan kiểm tra, khảo sát thực tế các tuyến đường dự kiến đề xuất đặt tên cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Ra mắt Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng, tăng năng lực kết nối hàng hóa miền Trung

Chiều 10-11, Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) ra mắt Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng tại Khu công nghiệp Liên Chiểu. Với quy mô hơn 8,6 ha, Trung tâm được định hướng trở thành kho trục logistics, kết nối dòng hàng hóa khu vực miền Trung - Tây Nguyên với thị trường trong nước và quốc tế.

Định hướng phát triển Trường Cao đẳng Y tế thành cơ sở đào tạo đa ngành lĩnh vực y tế

Chiều 12-11, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi đến thăm, chúc mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 và làm việc với Trường Cao đẳng Y tế (đóng tại phường Tam Kỳ) về tình hình hoạt động dạy và học của Trường.

Tái khởi động Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước

Sáng 17-11, UBND thành phố phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Lễ tái khởi động Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước với chủ đề “Đánh thức kỳ quan – Viết tiếp giấc mơ đô thị”.

Chấn chỉnh quy trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai

Chiều 18-11, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến về giải quyết thủ tục hành chính trên lĩnh vực đất đai.

3.525 tỷ đồng đầu tư dự án hạ tầng tại vị trí số 7 Khu thương mại tự do Đà Nẵng

UBND thành phố ban hành Quyết định số 5202/QĐ-UBND ngày 12/11/2026 chấp thuận Công ty Liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) làm nhà đầu tư thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng tại vị trí số 7 thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Xuất bản thông tin

Navigation Menu

Navigation Menu

LIÊN KẾT WEBSITE

Navigation Menu

Navigation Menu

Navigation Menu