Cõng sóng lên non

Mục tiêu phủ kín kết nối

Với người dân vùng cao, sóng điện thoại và Internet không chỉ phục vụ liên lạc, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ thiết yếu và những tiện ích số. Vì vậy, xóa vùng lõm sóng không chỉ là hoàn thiện hạ tầng viễn thông, mà còn là đưa cơ hội phát triển đến gần hơn với người dân ở những địa bàn còn cách trở.

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025, công tác rà soát hạ tầng viễn thông ghi nhận 116 thôn, khu dân cư lõm sóng, trong đó 29 khu vực trắng sóng và 87 khu vực sóng yếu. Phần lớn các điểm này nằm ở miền núi, nơi địa hình chia cắt, dân cư phân tán, giao thông cách trở, khiến việc đầu tư và mở rộng hạ tầng viễn thông gặp nhiều trở ngại.

Trước thực trạng đó, UBND thành phố chỉ đạo sở ngành chức năng phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông rà soát, tối ưu mạng lưới và đầu tư trạm phát sóng mới, ưu tiên những địa bàn vùng sâu, vùng xa, khó tiếp cận. Quá trình triển khai đòi hỏi các đơn vị khảo sát cụ thể từng khu vực, tính toán phương án kỹ thuật, vị trí đặt trạm, nguồn điện và điều kiện vận chuyển thiết bị, thay vì áp dụng một giải pháp chung cho mọi địa bàn.

Đến ngày 30-9-2026, số khu vực lõm sóng giảm từ 116 xuống còn 6, tương đương mức giảm khoảng 94,8% so với thời điểm rà soát ban đầu. Kết quả này cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong nỗ lực mở rộng vùng phủ sóng di động, nhất là tại những địa bàn miền núi có điều kiện tiếp cận và thi công hạ tầng khó khăn.

Kết quả xóa lõm sóng là sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp viễn thông trong khảo sát thực địa, lựa chọn phương án kỹ thuật và tháo gỡ vướng mắc tại từng khu vực.

Ở những địa bàn địa hình hiểm trở, giao thông cách trở, việc vận chuyển thiết bị đến vị trí lắp đặt có khi phải huy động sức người, kéo dài thời gian triển khai. Bài toán không chỉ dừng ở việc đưa trạm phát sóng vào hoạt động, mà còn phải tính đến nguồn điện, điều kiện vận hành và khả năng duy trì kết nối ổn định, bảo đảm hạ tầng phát huy hiệu quả lâu dài.

Cùng với nỗ lực của các đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp viễn thông, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở và sự đồng thuận của người dân góp phần tháo gỡ những vướng mắc ngay tại địa bàn.

Thông qua tuyên truyền, giải thích lợi ích của việc phủ sóng, chính quyền địa phương giúp người dân hiểu, đồng thuận và phối hợp triển khai các công trình viễn thông. Tuy nhiên, đưa được sóng đến những địa bàn cách trở mới chỉ là bước đầu; điều quan trọng là hạ tầng phải vận hành ổn định, đáp ứng nhu cầu liên lạc và được khai thác hiệu quả, lâu dài.

Dù đã đạt kết quả đáng kể, việc xóa lõm sóng tại Đà Nẵng vẫn cần tiếp tục được đẩy nhanh. Tính đến 30-9-2026, còn 6 khu vực lõm sóng thuộc các xã La Dêê, A Vương, Trà Leng, Trà Tập, Trà Linh và La Êê, với mục tiêu hoàn thành xử lý trước ngày 31-12-2026.

Quỹ thời gian còn lại không nhiều, trong khi các địa bàn này đều có điều kiện tiếp cận khó khăn, đòi hỏi các đơn vị liên quan bám sát thực địa, khẩn trương tháo gỡ vướng mắc và lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp, bảo đảm kết nối ổn định sau khi đưa vào vận hành.

Mở rộng kết nối, thu hẹp khoảng cách số

Hiệu quả của việc xóa lõm sóng được thể hiện rõ qua câu chuyện ở thôn A’ur, xã A Vương. Sau khoảng 50 năm biệt lập về thông tin liên lạc, ngày 28-8-2026, lần đầu tiên được phủ sóng viễn thông, mở ra cơ hội kết nối với bên ngoài cho người dân nơi đây.

Thôn A’ur có 24 hộ với 104 nhân khẩu, cách trung tâm xã khoảng 16km. Địa hình cách trở, phần lớn đường vào là lối mòn xuyên rừng thuộc khu vực rừng đặc dụng bảo tồn Sao La, khiến việc đi lại và trao đổi thông tin của người dân gặp nhiều khó khăn.

Trước khi có sóng viễn thông, mỗi khi cần chuyển giấy mời, thông báo hoặc phổ biến chính sách, cán bộ địa phương phải trực tiếp vào thôn; người dân cũng gặp trở ngại khi liên lạc với bên ngoài và tiếp cận thông tin cần thiết cho đời sống.

Do phương tiện cơ giới không thể tiếp cận, thiết bị phục vụ lắp đặt trạm phát sóng tại A’ur phải được vận chuyển bằng sức người. Những nỗ lực ấy đã giúp người dân lần đầu có sóng 4G, thuận lợi hơn trong liên lạc với người thân và tiếp cận thông tin.

Kết nối viễn thông cũng giúp chính quyền địa phương truyền tải chủ trương, chính sách, trao đổi công việc và tiếp nhận phản ánh từ cơ sở thuận tiện hơn. Cùng với đó, việc bố trí Wi-Fi, máy tính và máy in tại thôn góp phần hỗ trợ xử lý công việc, từng bước đưa công nghệ số vào hoạt động quản lý ở địa bàn còn nhiều cách trở.

Câu chuyện ở A’ur cho thấy, đưa sóng đến vùng cao không chỉ giải quyết nhu cầu liên lạc mà còn mở ra cơ hội tiếp cận thông tin và các tiện ích số cho người dân. 

Vì vậy, cùng với mở rộng kết nối, cần chú trọng hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ, tiếp cận thông tin hữu ích và khai thác các dịch vụ trực tuyến phù hợp. Đây là điều kiện để kết nối viễn thông từng bước trở thành động lực hỗ trợ đời sống, học tập và phát triển kinh tế tại những địa bàn còn nhiều cách trở.

Bên cạnh mạng viễn thông mặt đất, Internet vệ tinh được xem là giải pháp bổ sung tại những địa bàn khó triển khai hạ tầng truyền thống. Với sự hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Đà Nẵng được hỗ trợ 14 thiết bị Internet vệ tinh Starlink phục vụ các thôn, điểm trường, góp phần mở rộng kết nối tại những khu vực địa hình phức tạp, khó kéo cáp.

Tại điểm trường mẫu giáo Sơn Trà, xã Trà Giáp, Internet vệ tinh tạo điều kiện để giáo viên tiếp cận tài nguyên số, trao đổi thông tin và phục vụ công tác quản lý. Giải pháp này cũng có thể hỗ trợ duy trì kết nối khi mưa lũ, sạt lở đất, với điều kiện bảo đảm nguồn điện và vận hành phù hợp.

Từ 116 khu vực lõm sóng xuống còn 6, Đà Nẵng đã đạt bước tiến đáng kể trong nỗ lực đưa kết nối đến vùng sâu, vùng xa. Khi hạ tầng viễn thông thực sự phát huy giá trị, người dân vùng cao sẽ có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ thiết yếu và các tiện ích số, từng bước thu hẹp khoảng cách số, để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển của thành phố.

PHƯƠNG THUẬN