Khẩn trương bảo đảm an ninh nguồn nước, đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố

Tính toán dài hạn để bảo đảm nguồn nước

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát quy hoạch, hoàn thiện phương án giá nước và chủ động các giải pháp bảo đảm an ninh nguồn nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong thời gian tới.

Liên quan đến cấp nước đô thị, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu Sở Xây dựng sớm hoàn thiện phương án quy hoạch và giá nước; trong quá trình xây dựng cần tổ chức đối thoại với các doanh nghiệp, tính toán đầy đủ các yếu tố chi phí và đề xuất phương án phù hợp để thành phố xem xét.

Trước nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng khi các khu công nghiệp, dự án lớn được triển khai, các đơn vị phải chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, nâng công suất các nhà máy nước và tính toán nguồn cấp cho từng khu vực. Đặc biệt, cần tính toán nhu cầu nước phục vụ các khu công nghiệp, dự án năng lượng và các dự án quy mô lớn trong tương lai, không để bị động về nguồn nước.

Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các đơn vị cấp nước của hai khu vực xây dựng chiến lược hợp tác, nghiên cứu các hình thức liên doanh, liên kết, hợp tác đầu tư và chia sẻ kinh nghiệm, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và bảo đảm an ninh nguồn nước trên toàn địa bàn.

Về cấp nước sạch nông thôn, Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát thực trạng quản lý, vận hành các công trình, khẩn trương xây dựng đề án quản lý và cấp nước sạch nông thôn, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, phấn đấu trình trong tháng 10-2026.

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các đơn vị chủ động phương án ứng phó với tình trạng thiếu nước, xâm nhập mặn; nghiên cứu nâng công suất, cân đối các nguồn nước, đồng thời đẩy nhanh các công trình ngăn mặn, giữ ngọt nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và hoạt động du lịch.

Đối với hệ thống thoát nước và xử lý nước thải, các cơ quan chuyên môn được yêu cầu rà soát tiến độ đầu tư, bảo đảm đồng bộ giữa hệ thống thoát nước mưa và nước thải, xác định rõ trách nhiệm đầu tư của thành phố và doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, bảo đảm an ninh nguồn nước là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống người dân và sự phát triển của thành phố. Các sở, ngành, đơn vị phải khẩn trương triển khai nhiệm vụ theo chức năng, chủ động phối hợp, không để bị động trước nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng.

Nước sạch nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu

Hệ thống cấp nước đô thị trên địa bàn thành phố cơ bản đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân. Tuy nhiên, sau sáp nhập, việc mở rộng mạng lưới cấp nước, nâng tỷ lệ đấu nối và giảm thất thoát nước tiếp tục là những nhiệm vụ cần tập trung thực hiện.

Theo Sở Xây dựng, phạm vi cấp nước đô thị hiện thuộc 23 phường trên địa bàn thành phố. Tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung của thành phố sau sáp nhập năm 2025 đạt khoảng 91%.

Trong khi tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch tại các phường thuộc khu vực Đà Nẵng trước đây đạt từ 99% đến 100%, một số phường thuộc khu vực Quảng Nam trước đây còn có tỷ lệ thấp. Nguyên nhân do một số khu vực chưa được đầu tư đồng bộ mạng lưới cấp nước, tỷ lệ người dân đấu nối còn hạn chế, trong khi địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung. Để thực hiện mục tiêu này, các đơn vị sẽ tiếp tục rà soát hiện trạng, đầu tư nâng công suất các nhà máy nước, mở rộng mạng lưới cấp nước và tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đấu nối.

Cùng với đó, các đơn vị cấp nước tiếp tục cải tạo, nâng cấp hệ thống đường ống, khắc phục tình trạng rò rỉ, giảm tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch, từng bước bảo đảm nguồn nước ổn định, an toàn phục vụ người dân và yêu cầu phát triển đô thị của thành phố.

Theo báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố Đà Nẵng có 70 xã vùng nông thôn và miền núi, với 576 công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn tập trung. Trong đó, 521 công trình đang hoạt động, 52 công trình ngừng hoạt động, 2 công trình đang xây dựng và 1 công trình đang sửa chữa.

Về mức độ, 31 công trình hoạt động tốt, 135 công trình hoạt động bình thường, 354 công trình hoạt động kém hiệu quả và 53 công trình không còn hoạt động.

Đến đầu năm 2026, trong tổng số 362.895 hộ dân tại 70 xã nông thôn, miền núi, có 99,74% hộ sử dụng nước hợp vệ sinh, tương đương 361.961 hộ; 72,88% hộ sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn, tương đương 264.475 hộ.

Tỷ lệ tiếp cận nước sạch còn không đồng đều. 28 xã có tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch dưới 50%; 13 xã có tỷ lệ sử dụng nước sạch 0%.

Có 458/576 công trình, chiếm 79,51%, hiện do cộng đồng dân cư quản lý. Phần lớn là các công trình quy mô nhỏ ở khu vực miền núi, không thu tiền nước hoặc thu không đủ chi phí, trong khi người vận hành chưa có kỹ năng kỹ thuật chuyên môn.

Một khó khăn lớn là nhiều công trình chưa đáp ứng quy chuẩn chất lượng nước mới. Phần lớn công trình được đầu tư từ trước, công nghệ xử lý còn thô sơ; để đáp ứng quy chuẩn mới cần đầu tư thay thế công nghệ lắng lọc, khử trùng hiện đại, đòi hỏi nguồn vốn lớn.

Khu vực miền núi cũng gặp khó do địa hình chia cắt, dân cư phân tán, chi phí đầu tư và vận hành cao, khiến việc mở rộng cấp nước tập trung và thu hút xã hội hóa gặp nhiều trở ngại.

Trong năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp kiểm tra hiện trạng 212 công trình cấp nước, đồng thời tổng hợp, đánh giá và đề xuất phương án chuyển giao tài sản kết cấu hạ tầng cấp nước nông thôn. Trước đó, 29 công trình đã được bàn giao cho UBND xã quản lý.

Sở đã hoàn chỉnh dự thảo Kế hoạch phát triển nước sạch nông thôn giai đoạn 2026-2030, đang lấy ý kiến các cơ quan, địa phương để trình UBND thành phố phê duyệt.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 80% hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; riêng chỉ tiêu năm 2026 là 65%.

Để nâng tỷ lệ tiếp cận nước sạch, báo cáo đề xuất tập trung hoàn thiện kế hoạch phát triển nước sạch, tăng đầu tư hạ tầng, kiện toàn mô hình quản lý vận hành, hoàn thiện cơ chế giá nước và tăng cường mở rộng mạng lưới cấp nước đến khu vực nông thôn.

HỒNG QUÂN