Chính sách mới xác định đối tượng áp dụng rộng rãi từ các hộ dân, nhóm hộ, cá nhân sinh sống tại địa phương đến các doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị quản lý rừng có dự án đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn.

Phạm vi điều chỉnh trọng tâm là cây sâm Ngọc Linh (tại các vùng quy hoạch bảo tồn như Nam Trà My, Trà Linh, Trà Tập, Trà Leng, Trà Vân) và cây Quế Trà My đặc hữu cùng các loại dược liệu quý thuộc danh mục của Bộ Y tế, trừ cây Tam thất, Sâm Lai Châu.

Theo đánh giá của UBND thành phố, việc triển khai các cơ chế hỗ trợ bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và cây dược liệu (như Ba kích, Đảng sâm, Sa nhân, Quế Trà My...) trong giai đoạn trước đã mang lại những tín hiệu rất tích cực. Nhận thức của người dân vùng cao được nâng lên rõ rệt, bước đầu hình thành các vùng sản xuất tập trung, mở rộng vườn ươm giống và giúp người dân có thu nhập ổn định gắn với bảo vệ rừng.

Qua 3 năm thực hiện Nghị quyết 09/2022/NQ-HĐND ngày 21-4-2022, đã hỗ trợ trên 103 ngàn cây sâm Ngọc Linh cho gần 1.700 hộ dân với diện tích trồng mới hơn 5,1 ha; đồng thời hỗ trợ gần 500.000 cây giống dược liệu khác cho các nhóm hộ tham gia sản xuất. Đối với cây Quế Trà My, giai đoạn 2018 - 2024 cũng ghi nhận tổng diện tích trồng mới đạt hơn 2.658 ha.

Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, cơ chế khuyến khích góp phần rất lớn trong việc hỗ trợ người dân trồng nhưng tốc độ còn chậm, chưa hình thành vùng sản xuất lớn.

Việc ban hành chính sách mới cho giai đoạn 2026 - 2030 là hết sức cấp bách nhằm giải quyết triệt để các tồn tại cũ, hướng đến bảo tồn và phát triển bền vững một số loài cây dược liệu quý phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng địa phương; từng bước xây dựng các vùng trồng cây dược liệu phát triển ổn định; nâng cao giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích và góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa; góp phần cải thiện sinh kế, giảm nghèo bền vững, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân tham gia bảo tồn, phát triển dược liệu.

Thu hút các nhà đầu tư phát triển các cơ sở sản xuất, chế biến dược liệu, thuốc và thực phẩm chức năng. Xây dựng các mô hình chuỗi khép kín từ trồng, sơ chế, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm cây dược liệu. Từng bước phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, sử dụng công nghệ tiên tiến, tạo ra nhiều sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Quản lý, khai thác và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên dược liệu trên địa bàn thành phố phục vụ cho mục tiêu phát triển y tế và kinh tế; xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp để đầu tư phát triển, bảo tồn và thương mại hóa sản phẩm dược liệu gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi liên kết 5 nhà (nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà quản lý và ngân hàng); chú trọng bảo hộ, bảo tồn và phát triển nguồn gen dược liệu quý, có giá trị; giữ gìn, phát huy và tăng cường bảo hộ vốn kiến thức bản địa về sử dụng cây thuốc của cộng đồng các dân tộc.

Riêng đối với cây sâm Ngọc Linh sẽ tập trung ưu tiên nguồn lực (kể cả nhân lực và vật lực) để đầu tư bảo tồn, nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đạt hiệu quả cao nhất; đặc biệt là công tác phát triển giống và kiểm soát chất lượng sâm Ngọc Linh để phục vụ sản xuất nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến sâm phục vụ cho nhu cầu trong và ngoài nước và hướng đến thương hiệu sản phẩm của thành phố Đà Nẵng.

THANH THẢO - VĂN TOÀN