Di tích chiến thắng đồn Thu Bồn (18-8-1949)

Trong kháng chiến chống Pháp, tại chiến trường Quảng Nam- Đà Nẵng, đồn Thu Bồn nằm ngay trên đường 104 (nay là tỉnh lộ 610), lại ở cạnh sông, vừa án ngữ đường bộ, vừa kiểm soát đường thủy, đã gây không ít khó khăn cho ta trong việc ra vào vùng tạm chiếm. Là một vị trí tiền tiêu, nên địch đã xây dựng một hệ thống công sự phòng thủ khá kiên cố.

Sau những ngày trinh sát, điều nghiên, nắm chắc được lực lượng, công sự, cách bố phòng và quy luật hoạt động của địch, Tiểu đoàn 39 thuộc Trung đoàn 108, được sự giúp đỡ của nhân dân đã bí mật ém quân tại các nhà dân gần đồn. Một số chiến sĩ ta cải trang làm dân phu đến lao động đã vào trót lọt bên trong. Trong khi đó, một số lính địch đang mải mê la cà ăn nhậu tại các quán ngoài chợ và bọn này bị chị em phụ nữ tìm cách giữ chân bọn chúng lại.

Đúng 16 giờ, ngày 18-8-1949, khi lệnh tấn công được phát ra, các chiến sĩ ta đã dùng lựu đạn diệt ngay hầm chỉ huy. Tên đồn trưởng bị chết ngay tại chỗ. Các chiến sĩ ta từ ngoài lập tức xuất kích tràn vào, diệt bọn lính canh, chiếm các lô cốt, dập tắt các ổ súng máy của địch. Trận đánh diễn ra quá bất ngờ, nhanh chóng, làm địch hoàn toàn bị động, không kịp trở tay đối phó. Kết quả đại đội lính Âu Phi bị ta tiêu diệt phần lớn, số còn lại bị bắt sống.

Trận kỳ tập đồn Thu Bồn được coi như một trận hiệp đồng tác chiến hay, nhanh chóng giành được thắng lợi nhờ kết hợp được cả binh vận với yếu tố bí mật, bất ngờ.

Tại nơi đây, một tượng đài chiến thắng được xây dựng trên một công viên nhỏ để ghi nhớ chiến công lịch sử này thời kháng chiến chống Pháp.